بررسی تطبیقی مفهوم "عدالت" در دو علم فقه و رجال از دیدگاه امامیه(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
: "عدالت" از مفاهیم کلیدی در زندگی بشر بوده و تحقق آن در جامعه از اهداف ارسال پیامبران الهی است. در علم فقه، عدالت در احکام و فروع فقهی مانند تعیین مرجع تقلید، شرایط قاضی، شاهد، امام جماعت و ولی فقیه شرط است. در علم رجال نیز عدالت در اعتبارسنجی روایات شرطی اساسی محسوب می شود. این پژوهش با هدف بررسی تطبیقی مفهوم عدالت در علم فقه و رجال امامیه به روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به منابع کتابخانه ای انجام شده است. نتایج نشان می دهد که در تعریف عدالت بین فقها و رجالیون اختلاف نظر و اشتراکاتی وجود دارد. هر دو علم بر عدالت به عنوان شرط اساسی تأکید دارند و به رفتار و اخلاق فرد در سنجش عدالت اهمیت می دهند. با این حال، سطح سخت گیری در فقه به مراتب بیشتر از علم رجال است، زیرا عدالت در فقه شامل احکام فردی و اجتماعی است و معیارهای آن مبتنی بر شواهد عینی است؛ در حالی که در علم رجال بیشتر بر حسن شهرت و تأیید دیگران متکی است. این تفاوت ها ناشی از تفاوت در موضوع و هدف هر دو حوزه است. شناخت دقیق این شباهت ها و تفاوت ها برای درک بهتر مفهوم عدالت و کاربرد آن در فقه و علم رجال ضروری است.