مریم شاهوردی

قانون پذیری، سازه ای است که می تواند منشأ فرهنگی، اجتماعی و روان شناختی داشته باشد و پیامدهای مختلفی نیز برای افراد دارد که بسیاری از این پیامدها مرتبط با سلامت روانی افراد است؛ بنابراین، شناخت تأثیر قانون پذیری بر متغیرهای مرتبط با سلامت روانی مانند بهزیستی روان شناختی و خودکنترلی جنسی از اهمیت خاصی برخوردار است. به همین دلیل، در این پژوهش یک مداخله قانون پذیری طراحی شده است. هدف این پژوهش تعیین اثربخشی مداخله قانون پذیری بر خودکنترلی جنسی و بهزیستی روان شناختی در زنان زندانی است. طرح پژوهشی استفاده شده در این پژوهش یک طرح تک آزمودنی است. به منظور اجرای پژوهش، سه نفر از زندانیانی که بر اساس نامه دادگستری و معاونت کیفری شهرستان قم به کلینیک های مربوطه ارجاع داده شده بودند انتخاب شدند. سپس هر سه نفر تحت 6 جلسه مداخله قانون پذیری قرار گرفتند و در قالب یک پژوهش با طرح ABA، پرسش نامه بهزیستی روان شناختی ریف (1989) و پرسش نامه خودکنترلی جنسی اسماعیلی (1394) را به عنوان آزمون های خط پایه، حین اجرا و پیگیری (2 بار بافاصله 1 ماه) تکمیل کردند. داده ها به روش توصیفی و بر اساس تحلیلی بصری (سطح، روند، تغییرپذیری) تحلیل شد. نتایج نشان داد که مداخله قانون پذیری بر بهزیستی روان شناختی و خودکنترلی جنسی زنان زندانی اثر مثبت دارد. بنابراین به نظر می رسد که با اجرای مداخلات مربوط به قانون پذیری به ارتقای بهزیستی روان شناختی و خودکنترلی جنسی زنان زندانی کمک کرد. به همین دلیل، پیشنهاد می شود که این مداخله در برنامه های آموزشی و فرهنگی مرتبط با زندان ها گنجانده شود.

این پژوهش با هدف تاب آوری و عزت نفس مادران دارای کودکان بیش فعال، نقشی کلیدی در تعامل با این کودکان دارد، به ویژه در خانواده های نیروهای مسلح که ممکن است با چالش های روان شناختی ویژه ای روبه رو باشند این پژوهش باهدف تعیین اثربخشی گروه درمانی راه حل محور بر افزایش تاب آوری و عزت نفس مادران دارای فرزندان با اختلال بیش فعالی/ نقص توجه در خانواده های نیروهای مسلح انجام گرفته است. روش این پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی مادران دارای فرزند بیش فعال در خانواده های نیروهای مسلح، مراجعه کننده به مرکز مشاوره دانشگاه الزهرا در تابستان 1403 بود که پس از فراخوان، ۳۰ نفر از آن ها انتخاب و به دو گروه ۱۵ نفره آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش طی ۱۰ جلسه ۶۰ دقیقه ای مداخله گروه درمانی راه حل محور را دریافت کرد. برای سنجش تاب آوری و عزت نفس به ترتیب از ابزارهای کانر و دیویدسون (۲۰۰۳) و پرسشنامه عزت نفس کوپراسمیت (۱۹۶۷) استفاده شد. تحلیل داده ها با آزمون کوواریانس یک متغیره (ANCOVA) و به کمک نرم افزار SPSS 27 انجام گردید. یافته ها نشان داد مداخله گروه درمانی راه حل محور در افزایش تاب آوری و عزت نفس مادران در خانواده های نیروهای مسلح اثربخش است. (p<0. 1) یافته ها حاکی از آن است که گروه درمانی راه حل محور می تواند به بهبود تاب آوری و عزت نفس مادران دارای فرزند بیش فعال در خانواده های نیروهای مسلح کمک کند که این مسئله می تواند نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی این مادران و خانواده ها ایفا کند.

هدف این پژوهش طراحی مداخله ای برای تربیت مدنی شهروند قانون پذیر در زنان مجرم و تعیین اثربخشی آن بر ارتقای قانون پذیری آنها بود. طرح پژوهشی استفاده شده در این پژوهش یک طرح تک آزمودنی است. مداخله طراحی شده بر اساس نظامات قانونی بوده که برای این پژوهش شامل 6 جلسه درمانی بود ومفاهیم اصلی آن شامل فعال سازی کارکردهای فطری عقل، عزیمت از تشخیص عقلانی به همدلی با دیگران، فعال سازی همدلی اجتماعی، عزیمت از همدلی با دیگران به فعال سازی وجدان گرایی، تسهیل وجدان گرایی با تقویت کرامت نفس (تحلیل و کنترل شرم) و اقدام به قانون پذیری بود.به منظور اجرای پژوهش، سه نفر از مجرمانی که بر اساس نامه دادگستری و معاونت کیفری شهرستان قم به کلینیک آمین ارجا داده شده بودند انتخاب شدند. سپس هر سه نفر تحت 6 جلسه مداخله قانون پذیری قرار گرفتندو قالب یک پژوهش با طرح ABA،پرسشنامه قانون پذیری را به عنوان آزمون های خط پایه ، حین اجرا و پیگیری تکمیل کردند. داده ها به روش توصیفی و بر اساس تحلیلی بصری (سطح،روند،تغییرپذیری)تحلیل شد. نتایج نشان داد که مداخله قانون پذیری بر قانون پذیری زنان مجرم اثر مثبت دارد. بر اساس این یافته پیشنهاد شد که جهت تربیت مدنی شهروند قانون پذیر از مداخله طراحی شده برای قانون پذیری استفاده شود.