غلامرضا شیخ زاده

مقدمه: مصرف مواد در نوجوانان تبدیل به یک مشکل بین المللی با هزینه های گزاف در ابعاد فردی و اجتماعی شده است. نوجوانانی که مصرف کننده مواد هستند بیشتر به ناهنجاری های رفتاری و مشکلات سلامت روان مبتلا می شوند. از این رو، این مطالعه با هدف بررسی روابط ساختاری گرایش به مواد بر اساس حل مسئله و تحمل پریشانی با نقش میانجی ابراز وجود در نوجوانان انجام گرفت. روش: روش این مطالعه همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش دانش آموزان مشغول به تحصیل در مدارس متوسطه اول و دوم شهر بجنورد در سال تحصیلی 1402-1401 بود که از میان آن ها 207 دانش آموز به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و در پژوهش شرکت داده شدند. داده ها بوسیله پرسشنامه گرایش به اعتیاد فرجاد، سیاهه حل مسئله هپنر و پترسن، مقیاس تحمل پریشانی سیمونز و گاهر و سیاهه ابراز وجود گمبریل و ریچی جمع آوری شد. داده ها با استفاده از مدل یابی ساختاری در نرم افزار 23Spss- و 8.8Lisrel- تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: یافته ها نشان دادند که بین گرایش به مصرف مواد با حل مسئله، تحمل پریشانی هیجانی و ابراز وجود ارتباط منفی و معنی دار وجود دارد. نتایج تحلیل ساختاری نشان داد که حل مسئله و تحمل پریشانی هیجانی علاوه بر اثر مستقیم، به طور غیرمستقیم و از طریق ابراز وجود نیز بر گرایش به مصرف مواد تاثیر می گذارند. نتیجه گیری: تقویت مولفه های ابراز وجود همراه با بهبود استراتژی های حل مسئله و تحمل پریشانی می تواند به عنوان مکانیسم های پیشگیرانه مؤثر در کاهش گرایش به مواد عمل کنند.

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی مدل علّی آسیب پذیری نوجوانان به اعتیاد بر اساس حساسیت پردازش حسی و سیستم های مغزی رفتاری با میانجی گری سرکوب گری عاطفی انجام شد. روش: پژوهش حاضر توصیفی-همبستگی از نوع مدل سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش شامل دانش آموزان شهر مشهد در سال تحصیلی 1402-1401 بود. از این بین، 228 نفر به شیوه نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه های شناسایی افراد در معرض خطر اعتیاد، حساسیت پردازش حسی، سیستم های مغزی رفتاری، و سازگاری بود. برای تجزیه و تحلیل داده ها از مدل سازی معادلات ساختاری استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد حساسیت پردازش حسی و سیستم بازداری رفتاری اثر مثبت و معنادار و سیستم فعال ساز رفتاری اثر منفی و معنادار بر آسیب پذیری به اعتیاد داشتند و سرکوب گری عاطفی در رابطه حساسیت پردازش حسی و سیستم های مغزی رفتاری نقش واسطه ای داشت. در مجموع نتایج نشان داد که مدل از برازش مطلوبی برخوردار بود. نتیجه گیری: با توجه به نتایج پژوهش حاضر، در زمینه آسیب پذیری به اعتیاد، پیشنهاد می شود در کلینیک های درمان اعتیاد، برای کاهش سطح آسیب پذیری به اعتیاد نوجوانان به پیشایندهای حساسیت پردازشی و سیستم های مغزی و پیامدهای منفی احتمالی آن ها توجه بیشتری شود.