ساختارشناسی سفال های لعابدار دوران اسلامی در معبد آناهیتای کنگاور بر اساس نتایج پتروگرافی(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
محوطه معبد آناهیتای کنگاور یکی از شاخص ترین محوطه های غرب ایران محسوب می شود که همواره مورد توجه مورخان و جغرافی نویسان دوره اسلامی، جهان گردان اروپایی و همچنین باستان شناسان بوده است. بر روی این محوطه یک بنای سنگی با سنگ های بزرگ تراش خورده از دوران تاریخی وجود دارد که کاوش های باستان شناسی در آن از 1347 شمسی شروع شده است. بنابراین سفال های لعاب دار اسلامی محوطه، کمتر مورد پژوهش قرار گرفته است و تاکن ون هیچ گون ه مطالع ه آزمایش گاهی پتروگراف ی درخص وص ش یوه س اخت و س اختار کانی شناس ی س فال های اسلامی ای ن محوطه انج ام نگرفت ه اس ت. در ای ن پژوه ش پرس ش مه م ای ن اس ت که ساختار شناسی و بافت سفال های لعاب دار دوران اسلامی در محوطه معبد آناهیتای کنگاور بر اساس نتایج مطالعه پتروگرافی چگونه است و چقدر ساختار کانی شناسی آنها در دوران اسلامی میانه تا متأخر اسلامی تغییرات داشته است؟ ای ن پژوه ش ب ا روش آزمایش گاهی، ب ه مطالع ه تع داد 12 قطع ه س فال مرب وط ب ه دوران اسلامی میانه تا متأخر در محوط ه معبد آناهیتای کنگاور اختصاص دارد و ه دف آن شناخت ش یوه س اخت و اج زای کانی شناس انه ای ن س فال ها اس ت. نتایج پتروگرافی این 12 قطعه سفال لعاب دار دوران اسلامی نشان داد که از نظر بافت یا پتروفابریک، نمونه ها دارای بافت ناهمگن (پورفیری) و سیلتی (ریزدانه) هستند و برخی نمونه ها نیز دارای بافتی سیلتی ناهمگن هستند. در تمام نمونه ها کانی کوارتز به وفور یافت می شود. این کانی به صورت فنوکریست یا تک بلور بوده و نوع پلی کریستالین آن کمتر وجود دارد. دیگر اجزا موجود در زمینه مانند اکسیدهای آهن، پلاژیوکلاز و کلسیت در خمیره برخی از سفال ها یافت می شود. کانی بیوتیت (میکا) موجود در خمیره برخی از سفال ها، به دلیل حرارت بالای پخت، کاملاً سوخته و فقط قالب آن باقی مانده است. کانی موسکویت نیز به میزان محدود در برخی از نمونه ها دیده می شود.