احمد چنانی

زمینه و هدف: شیوع ویروس کرونا باعث ایجاد مشکلاتی در زندگی دانش آموزان شد که این مسائل گاها تا بعد از کرونا نیز ادامه دار بوده است. بنابراین هدف پژوهش بررسی نقش کارکرد مطلوب خانواده در سازگاری تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ابتدایی بود. روش: طرح پژوهش حاضر توصیفی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه چهارم و پنجم شهر دزفول در سال تحصیلی 1403-1404 بود که به روش نمونه گیری در دسترس تعداد 150 نفر انتخاب شدند و به پرسشنامه های سنجش خانواده اپشتین، بالدوین و بیشاب، پیشرفت تحصیلی فام و تیلور و سازگاری تحصیلی سینها و سینگ پاسخ دادند. پس از جمع آوری داده ها، اطلاعات با نرم افزار SPSS23 داده ها با استفاده از همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندگانه تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که کارکرد مطلوب خانواده با پیشرفت تحصیلی (79/0-r)، سازگاری اجتماعی (81/0-r)، سازگاری عاطفی (75/0-r)، سازگاری آموزشی (62/0-r) و نمره کل سازگاری تحصیلی (82/0-r)، رابطه مستقیم و معناداری وجود دارد. همچنین نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که کارکرد خانواده 79 درصد از پیشرفت تحصیلی را تبیین کرد. همینطور کارکرد خانواده سازگاری اجتماعی را 53 درصد، سازگاری عاطفی را 27 درصد و سازگاری آموزشی را 11 درصد را تبیین کرد. بحث و نتیجه گیری آموزش روانشناختی و مهارتی والدین در این زمینه نیز می تواند مفید باشد. خانواده به واسطه دامنه تعاملات و کنش های گسترده خود به شدت عملکردهای روان شناختی فرد را از خود متأثر می سازد و می تواند سازگاری تحصیلی را متأثر کند.

به طور کلی جامعه شناسی آموزش و پرورش رشته جدیدی است که به بررسی رابطه میان آموزش و پرورش و جامعه می پردازد ومباحث این علم موجب گستردگی بینش و تعدیل رفتار میگردد. هدف نگارش مقاله حاضر بررسی دیدگاه های جامعه شناسان در خصوص موضوع جامعه شناسی و آموزش و پرورش است. مقاله حاضر از نوع توصیفی-کتابخانه ای است که به موضوعاتی همچون مفهوم جامعه شناسی و مفهوم آموزش و پرورش و رویکرد های مختلف جامعه شناسی آموزش و پرورش و قلمرو جامعه شناسی آموزش و پرورش پرداخته است. این مقاله که از نوع توصیفی -کتابخانه ای است به تبیین و تشریح جایگاه جامعه شناسی از دیدگاه جامعه شناسان کلاسیک پرداختیم.