حمیدرضا حبیب اللهی

عدالت توزیعی به معنای توزیع منابع، امکانات و خدمات به صورت عادلانه بین افراد یک جامعه است. این مسئله، همراه با معیارهای اخلاقی توزیع که منجر به تحقق عدالت توزیعی می شود، در اسلام و در حوزه اقتصاد هنجاریِ نظام های اقتصادی مورد بررسی قرار گرفته است. پژوهش حاضر به روش توصیفی تحلیلی صورت پذیرفته و به دنبال پاسخ گویی به این پرسش است که معیارهای اخلاقی عدالت توزیعی مطرح شده از دیدگاه اسلام با معیارهای عدالت توزیعی در اقتصاد هنجاری چه نسبتی دارد؟ معیارهای اخلاقی عدالت توزیعی از نگاه اسلام عبارت اند از تساوی در تقسیم بر اساس حقوق عام، توزیع متناسب با تلاش افراد، توزیع متناسب با نیاز و توزیع در جهت ایجاد توازن اجتماعی. این معیارها با آنچه در مکاتب مختلف اقتصاد هنجاری، اعم از فایده گرایی، اختیارگرایی و مساوات خواهی مطرح شده است، تشابهاتی دارد، هرچند در مبانی فلسفی، غایات اخلاقی و نحوه جمع میان این معیارها تفاوت های قابل توجهی میان دیدگاه اسلامی و این مکاتب مشاهده می شود؛ ولی معیارهای عدالت توزیعی در هیچ یک از مکاتب اقتصادی با آنچه در اسلام مطرح است تطابق کامل ندارد.

مادر یکی از تأثیرگذارترین افراد بر زندگی و شخصیت کودک به شمار می رود. اشتغال مادران می تواند پیامدها و تأثیرات متفاوتی بر سلامت روانی کودکان آنها داشته باشد. هدف این پژوهش شناسایی پیامدهای اشتغال مادران بر فرزندپروری تا سه سالگی کودک بر اساس نظرات و پژوهش های متخصصان علوم تربیتی است. با توجّه به هدف، نوع پژوهش مطالعه مروری و روش پژوهش توصیفی- تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش مقالات و پژوهش های ده سال گذشته با کلیدواژه های مرتبط با موضوع، در پایگاه داده های نورمگز، پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی و پورتال جامع علوم انسانی بود. ابتدا مقالات و پژوهش ها جمع آوری و سپس مطالب آنها دسته بندی و تحلیل شد. یافته های پژوهش نشان داد اشتغال مادران تأثیرات نامطلوبی بر رشد روانی اجتماعی فرزند، شکل گیری دلبستگی کودک، نگرانی، خواب، رشد عاطفی، اعتماد به نفس و الگوپذیری کودک دارد و کودک در سال های اولیه کودکی آسیب می بیند. علاوه بر این آسیب پذیری کودک در سال های بعد و سنین نوجوانی را افزایش می دهد. پس می توان نتیجه گرفت که اشتغال مادران گرچه فوایدی به دنبال دارد؛ اما تأثیرات نامطلوبی در فرآیند رشد فرزندان، به ویژه رشد عاطفی آنها، بر جای می گذارد و میزان آسیب پذیری کودکان را در سال های اولیه کودکی افزایش می دهد.