حسن یادگاری

مؤلفه های هوشمندسازی، روز به روز در حال بهبود هستند و به یکی از مهم ترین ابزارهای توسعه تبدیل شده اند. روند رو به رشد کاربرد فناوری های جدید به همراه افزایش شهرنشینی، حکمرانی و مدیریت مشارکتی، نیاز به استفاده از راهکارهای هوشمندسازی در توسعه پایدار شهری را بیش ازپیش آشکار کرده است. مدیران شهری می توانند این فرآیند را با ارتقا و استفاده مستمر از ظرفیت های سخت افزاری و نرم افزاری هوشمندسازی، تسریع نمایند. در این مقاله، مشخصه ها و روش های هوشمندسازی فضاها و اماکن شهری در همدان با تأکید بر پیاده راه بوعلی در بخش مرکزی این شهر بررسی شده است. داده های این پژوهش به روش پیمایشی و با استفاده از ابزار پرسش نامه در قالب شش مؤلفه اصلی: حکومت، اقتصاد، زندگی، حمل ونقل، جامعه و محیط به دست آمده است. جامعه آماری، شامل متخصصین حوزه مدیریت شهری، شهرسازی و هوشمندسازی بوده و انتخاب این افراد با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی انجام گرفته است. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار آماری «spss»، آزمون تی تک نمونه ای و آزمون فریدمن انجام شده است. نتایج آزمون تی تک نمونه ای نشان می دهد که مدیریت شهری در هوشمندسازی شهر همدان، در مؤلفه های زندگی هوشمند (میانگین 12/10)، مردم هوشمند (میانگین 98/12)، حمل ونقل هوشمند (میانگین 24/17) و اقتصاد هوشمند (میانگین 20/15) با تأثیر مطلوب و در مؤلفه های محیط زیست هوشمند (میانگین 87/13) و حکومت هوشمند (میانگین 06/10) با تأثیر نامطلوب مواجه بوده است. همچنین، براساس نتایج آزمون آماری فریدمن، مدیریت شهری همدان در احداث پیاده راه بوعلی، بیشترین تأثیر را به ترتیب بر مؤلفه های زندگی هوشمند (با میانگین 68/3)، حمل ونقل هوشمند (با میانگین 12/3)، و مردم هوشمند (با میانگین 08/3) داشته است.

نقش نور طبیعی به مثابه کامل ترین و مطلوب ترین نور انکارناپذیر است. تحقیقات سال های اخیر نشان می دهد که نور روز علاوه بر نقش و اهمیتی که در حفظ و بهبود چرخه حیاتی انسان ایفا می کند، اثر درمانی ویژه ای بر بعضی از بیماری های جسمی و روانی داشته و می تواند تا حد زیادی در درمان این گونه بیماران موثر باشد. با این رویکرد نوشتار حاضر اعتقاد دارد نور و کیفیت بخشی آن بر زندگی انسان بر رفتارهای فردی و اجتماعی انسان تاثیر دارد و به سهم خود می کوشد نور و کیفیت بخشی آن را بر بهزیستی ذهنی را در بزنگاه کووید 19 مورد مداقه قرار دهد. تحقیق حاضر از نظر نوع کاربردی و به لحاظ ماهیت روش ترکیبی شامل راهبردهای کیفی و همبستگی می باشد. پژوهش حاضر به لحاظ قلمرو زمانی مقطعی (بهمن 1399) بوده است که محقق با توجه به سکونت در محدوده مورد مطالعه طی انجام کار میدانی اقدام به اخذ داده های مورد نیاز کرده است. جه ت جم ع آوری داده ه ای بهزیستی ذهنی شهروندان بر اساس تحلیل و مشاوره با متخصصین روانشناسی از پرسشنامه مقیاس بهزیستی روان شناختی کییز (1995) بهره گرفته شده است. نتایج نشان می دهد  نور تاثیر قابل توجهی در بهزیستی ذهنی ساکنان مجتمع های مسکونی ثمین داشته است. امری که پسایند آن انطباق و شکوفایی اجتماعی را برای ساکنین (تعامل در قالب روابط و شبکه خانوادگی، گروه دوستان و ارتباطات اجتماعی با ساکنین مجتمع) و (امید به بهبود شرایط زندگی، معنادار دانستن زندگی، باور به پیشرفت اجتماعی) بوده است. همچنین بر اساس آزمون کروسکال-والیس با هدف بررسی اختلاف بهزیستی ذهنی ساکنان بین بلوک های پنج گانه با زیربنای عدالت نور؛ نتایج نشان داد بلوک های جنوبی؛ شرقی و غربی دارای سطح بهزیستی ذهنی مطلوبتری بوده و بر اساس تحلیل رگرسیونی، میزان ارتباط و دوسویگی عدالت نور با بهزیستی ذهنی شهروندان محرز گردید در نتیجه برای ارتقاء بهزیستی ذهنی ساکنان مجتمع های مسکونی، باید برنامه ریزی ویژه ای در زمینه طراحی و معماری ساختمان ها و مجتمع ها جهت برقراری تعادل در دریافت نور انجام شود.