دیپلماسی عمومی و بازیگران غیردولتی؛ راه میان بُری برای تحول در روابط ایران و اتحادیه اروپا(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
دیپلماسی عمومی در دوران معاصر به عنوان ابزاری مکمل دیپلماسی رسمی، نقش مهمی در شکل دهی به افکار عمومی و تأثیرگذاری بر روابط بین المللی ایفا می کند. روابط ایران و اتحادیه اروپا در دهه های اخیر همواره متأثر از تنش های سیاسی، تحریم های اقتصادی و برداشت های منفی رسانه ای بوده است. پرسش اصلی این پژوهش آن است که بازیگران غیردولتی تا چه میزان می توانند در بهبود تعاملات و کاهش سوءبرداشت ها میان ایران و اروپا مؤثر باشند. فرضیه تحقیق بر این ایده استوار است که بهره گیری هدفمند از ظرفیت های بازیگران غیردولتی شامل سازمان های مردم نهاد، اندیشکده ها، دانشگاه ها، رسانه ها، اتاق های بازرگانی و همچنین جامعه ایرانیان مهاجر می تواند با تقویت قدرت نرم ایران، ایجاد کانال های ارتباطی جدید و بازتعریف گفتمان های موجود، مسیر تعاملات سازنده تری را فراهم آورد. چارچوب نظری پژوهش مبتنی بر نظریه قدرت نرم، کارکردگرایی جدید و نظریه شبکه هاست که همگی بر نقش شبکه ای و فراملی بازیگران غیردولتی در سیاست بین الملل تأکید دارند. یافته های مقاله نشان می دهد که استفاده از دیپلماسی عمومی و ابزارهای نوین ارتباطی، از جمله دیپلماسی دیجیتال، تبادلات علمی و فرهنگی، پروژه های مشترک تحقیقاتی و شبکه های گفت وگوی اجتماعی می تواند به بهبود تصویر ایران در افکار عمومی اروپا کمک کند. همچنین، تجارب دیگر کشورها نظیر چین و ترکیه در بهره گیری از دیپلماسی عمومی نشان می دهد که سرمایه گذاری بر این حوزه می تواند نتایج ملموس و پایدار در روابط خارجی به همراه داشته باشد. بر این اساس، تقویت نقش بازیگران غیردولتی نه تنها مکمل دیپلماسی رسمی است، بلکه می تواند به عنوان راهبردی کلیدی برای ترمیم و ارتقای روابط ایران و اتحادیه اروپا تلقی شود.