یاسین کمالی وحدت

هدف: اصل تداوم، یکی از اصول مهم تربیت است که در منابع دینی اعم از قرآن و حدیث مورد تأکید قرار گرفته است. روش-های تربیت مبتنی بر تداوم نیز از مسائل مورد بحث در قرآن و حدیث است که مربی و متربی با به کار گیری آن ها به اصل تداوم در تربیت کمک می کنند.بر این اساس هدف پژوهش حاضر تبیین روش های تربیتی مبتنی بر تداوم با تأکید بر آموزه های قرآن و حدیث می باشد. روش: روش پژوهش حاضر توصیفی تحلیلی است و شیوه آن کتابخانه ای و اسنادی است. پیشینه: با توجه به این که پژوهش های در خور و مستقلی در تبیین و کشف رابطه بین اصل تربیتی تداوم و روش های آن، به ویژه از منظر دینی، انجام نشده است، پژوهش حاضر بر آن شد تا به تبیین روش های تربیتی مبتنی بر تداوم با تأکید بر آموزه های قرآن و حدیث بپردازد. یافته ها: بنا بر بررسی انجام شده، یافته های تحقیق، در هفت مقوله احصا شده است که عبارتند از: تلاش و کوشش، صبر و تحمل، نظم و انضباط، تمرین و تکرار، تذکر و یادآوری، مراقبت و محافظت، و نظارت و ارزیابی. یافته ها: بنا بر بررسی انجام شده، یافته های تحقیق، در هفت مقوله احصا شده است که عبارتند از: تلاش و کوشش، صبر و تحمل، نظم و انضباط، تمرین و تکرار، تذکر و یادآوری، مراقبت و محافظت، و نظارت و ارزیابی.

پژوهش در زمینه اصول تربیت و روش های آن، از دیرباز مورد توجه اندیشمندان اسلامی بوده است. این توجه ناشی از اهمیت والای مسائل تربیتی در معارف دینی است. از آنجا که خلأ وجود پژوهش هایی کاربردی، دقیق و موشکافانه درباره «اصل تربیت» و «روش های آن»، به ویژه از منظر معارف دینی، به شدت احساس می شود، پژوهش حاضر بر آن است تا با روش تحقیق کیفی و داده بنیاد به تبیین روش های تربیت دینی، بر پایه یکی از اصول مهم و کاربردی تربیت دینی، یعنی «اصل تدریج» بپردازد. اشباع نظری بسندگیِ انتخاب مفاهیم، و کشف و بازرسی پایایی و اعتبار ابزار را برعهده دارد. جست وجوی متون دینی و به کارگیری مفاهیم و سپس مقوله ها تا جایی ادامه یافت که احساس اشباع نظری لازم به دست آمد. در این زمینه، اطلاعات لازم از متون دینی جمع آوری شده است. در پژوهش حاضر، اصل تربیتیِ تدریج و رهاوردهای آن در عرصه روش های تربیتی، اعم از آنچه که از سوی خود متربی لازم است تحقق یابد، و آنچه که مربی به عنوان یک راهنما باید مد نظر قرار دهد، مورد بررسی قرار می گیرد. بر اساس پژوهش حاضر، اصل تدریج یکی از اصول مهم تربیتی در کنار اصول دیگر مثل خدامحوری، مسئولیت پذیری، آخرت گرایی، توجه به مناسبات اجتماعی، اخلاق مداری، نظارت مداری و تکریم شخصیت متربی است. روش های تربیت دینیِ مبتنی بر اصل تدریج عبارت اند از: اعتدال و میانه روی، اولویت بندی و موقعیت شناسی، تکرار و تمرین، رفق و مدارا، آسان گیری