یوسف اکبری

با بررسی تحولات اجتماعی و سیاسی از زمان مشروطیت و پس از آن شکل گیری دولت مدرن در ایران تا به امروز، می توان از شکاف دولت – ملت به عنوان عمیق ترین و فعال ترین شکاف اجتماعی در ایران یاد کرد که بسیاری از لرزه های کوچک و بزرگ بر پیکره ی جامعه و ساختار سیاسی کشور، خواه به صورت خیزش های انقلابی و ساختارشکنانه و خواه حرکت های اجتماعی و سیاسی اصلاح طلبانه، همه و همه بر روی این گسل عظیم به وقوع پیوسته اند. بی شک بسیاری از این تحولات، از جنبش مشروطیت، نهضت ملی شدن صنعت نفت تا انقلاب اسلامی ایران و حتی پس از آن شکل گیری حرکت های اصلاح طلبانه مانند دوم خرداد هفتاد و شش و حتی ناآرامی های سال 96 در کشور جز با مد نظر قرار دادن چنین شکافی قابل تحلیل نیستند. هدف از این پژوهش بررسی فاصله و عدم تحقق شعارهای دولت های مستقر در جمهوری اسلامی ایران با عملکردهایشان بر نزدیکی و یا شکاف بین دولت و ملت بر طبق مدل امنیتی باری بوزان می باشد. در این پژوهش از مدل امنیتی باری بوزان و با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی به بررسی موضوع پرداخته شد. بررسی ها نشان داد که فاصله میان شعار با عملکردها و اقدامات و یا عدم اجرایی شدن، شعارهای دولت های مستقر در جمهوری اسلامی ایران در چهار دهه اخیر نشان از شکاف میان دولت و ملت و عدم وجود امنیت در ابعاد سیاسی- اقتصادی و زیست محیطی در جامعه دارد.

هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش دولت های جمهوری اسلامی ایران و رهبر در رابطه دولت و مردم می باشد. روش پژوهش توصیفی بوده که با استفاده از شیوه فیش برداری و پس از بررسی و مطالعه منابع، مطالب مورد نیاز تلخیص یا رونوشت برداری گردید. روش تجزیه و تحلیل اطلاعات به صورت کیفی می باشد. بررسی ها نشان داد که هرگاه دولت ها هماهنگ و منسجم با فرهنگ و گفتمان تاریخی مردم بودند، یک انسجام دولت- ملت هم اتفاق افتاد. به نظر می رسد تقویت پیوند نظام و مردم جز از طریق برنامه ریزی و عمل به هنگام و مضاعف مسئولان، به رسمیت شناختن مطالبات به حق مردم و مواجهه شفاف و صادقانه با خواسته های مردم و بیان صریح کمبودها امکان پذیر نیست. همچنین رهبری با تأثیری که در اتخاذ سیاست های کلی نظام دارد می تواند بر اتخاذ سیاست هایی که در راستای منافع مردم بوده، در راستای همگرایی مردم و مسئولین نقش مهمی را ایفا نماید.