زینب بابایی جاپلقی

رویکرد جدید دین پژوهان در بررسی آیات و اعتقاد به نقش تدریج و تاریخمندی متون در تعیین و تغییر برخی احکام، برخی نواندیشان را بر آن داشت که برخی آیات احکام و نیز قوانین اسلامی را با توجه به شرایط اجتماعی روز بازنگری کرده و نظریات جدیدی در برخی احکام اسلامی مانند مسئله تعدد زوجات بیان دارند. براین اساس، پژوهش حاضر به هدف بررسی، تحلیل و تطبیق دیدگاه طاهر حداد و ابوزید که از نواندیشان در این زمینه هستند، انجام شد. بدین ترتیب کلیه کتب و مقالات منتشر شده در این موضوع مورد بررسی قرار گرفت. با بررسی به عمل آمده پژوهشی که موضوع مقاله حاضر در آن بررسی شده باشد، یافت نشد. نتایج بررسی های پژوهش حاضر نشان داد که دیدگاه ایشان با مفاد آیات 3 و 129 سوره نساء منطبق نیست؛ زیرا آیه 3 حکمی چندوجهی که شامل حداقل و حداکثر حکم است را بیان نموده و آیه 129 نیز با وجودی که از عدم امکان عدالت قلبی سخن گفته است، مطلبی دال بر تغییر و تبدیل حکم تعدد زوجات بیان نکرده و آن را نسخ ننموده است.

هدف: هدف از پژوهش حاضر، تبیین و نقد دیدگاه عامه درباره آیه ازدواج موقت و تحلیل پیدایش آرای تفسیری مفسران اهل سنت در قرون دوم تا چهارم هجری که بن مایه دیدگاه های بعدی در این موضوع است، می باشد. روش پژوهش: این پژوهش به روش تحلیلی-اسنادی و با بررسی متون دینی با رویکرد اجتهادی انجام شد. یافته ها: نتایج بررسی ها نشان داد که مفسران اهل سنت با نفی ازدواج موقت، با استفاده از مضمون روایات و تحلیل آیه 24 سوره نساء و ارائه دلایلی از جمله: بیان معنای متفاوت برای کلمات آیه، بحث در مورد نکاح نبودن متعه، حل تناقض در تاریخ های تحریم و ادعای اجماع بر تحریم متعه، سعی در اثبات معنای نکاح دائم از مفاد آیه و نفی نکاح موقت از آن داشته اند. نتایج: در این پژوهش به عناصر کلامی، تفسیری و فقهی ناظر بر آرای اهل سنت و شیعه توجه شد و ناسازگاری های درونی و کاستی های دیدگاه عامه تبیین گردید. نتایج نشان داد که هیچ یک از دلایل ارائه شده نتوانسته است با ادله تداوم اباحه متعه مقابله و آن را مردود نماید