طراحی مدل آموزش مبتنی بر شایستگی برای راهنمایان گردشگری ماجراجویانه در ایران(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
رشد روزافزون گردشگری ماجراجویانه در ایران، ضرورت تربیت راهنمایانی حرفه ای با شایستگی های چندبعدی را بیش ازپیش آشکار ساخته است. این پژوهش باهدف طراحی یک مدل آموزش بومی سازی شده و مبتنی بر شایستگی برای راهنمایان گردشگری ماجراجویانه در ایران انجام شد. روش شناسی کیفی با رویکرد تفسیرگرایانه به کار گرفته شد و داده ها از طریق ۲۲ مصاحبه نیمه ساختار یافته با راهنمایان، مدرسان، کارشناسان و متخصصان حوزه گردشگری گردآوری و با استفاده از تحلیل تماتیک بررسی شدند. یافته ها چهار بعد اصلی شایستگی های موردنیاز را شامل می شوند: شایستگی های فنی مانند: کمک های اولیه، کار با تجهیزات تخصصی و دانش محیطی، شایستگی های بین فردی مانند: رهبری، ارتباط مؤثر، و اخلاق حرفه ای، شایستگی های فردی مثل: آمادگی جسمی، مدیریت استرس، خلاقیت و هویت حرفه ای و شایستگی های پایدار که شامل: مسئولیت های زیست محیطی، فرهنگی و اقتصادی بود. همچنین، مدل سه سطحی آموزش مقدماتی، پیشرفته و حرفه ای برای ارتقای تدریجی راهنمایان پیشنهاد شد. روش های یادگیری پیشنهادی شامل آموزش میدانی، یادگیری ترکیبی، شبیه سازی و منتورینگ بودند. نظام ارزیابی نیز بر پایه عملکرد میدانی، بازخورد گردشگران و صدور گواهینامه های چندسطحی طراحی شد. نتایج نشان می دهد که مدل پیشنهادی می تواند نه تنها کیفیت عملکرد راهنمایان را افزایش دهد، بلکه در سطوح خرد، میانی و کلان پیامدهای مثبتی داشته باشد. این پژوهش با ارائه چارچوبی جامع، گامی مهم در جهت حرفه ای سازی راهنمایی ماجراجویانه در ایران برداشته و می تواند مبنای مدل آموزشی آینده قرار گیرد.