کمال زارعی

انسجام ملی و هم افزایی نخبگان و مردم از جمله شاخص های کلیدی مشارکت حداکثری مردم در تعیین سرنوشت خود و همراهی با دولت و حاکمیت است. مسأله مهم آنکه مفهوم انسجام، به مثابه حذف اختلاف نظرها و تفاوت ها نیست چراکه وجود تکثر عقاید و اختلاف دیدگاه ها، لازمه انسجام و کارایی نظام سیاسی است. هدف پژوهش حاضر بررسی عقلانیت سیاسی مفاهمه ای در تحقق هم افزایی و انسجام ملی ملی جمهوری اسلامی ایران بر اساس عملکرد دولت ابراهیم رئیسی است. بر این اساس سوال اصلی پژوهش حاضر عبارت است از: «عملکرد دولت ابراهیم رئیسی در تحقق هم افزایی و انسجام ملی چگونه بوده است؟» فرضیه یا دال مرکزی پژوهش حاضر تأکیدی است بر این موضوع که عملکرد دولت سیزدهم در راستای تحقق هم افزایی و انسجام ملی تأکید بر عقلانیت ارتباطی، مفاهمه ای، تعامل و گفتگوی سازنده بوده است. یافته های پژوهش با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و بهره گیری از منابع کتابخانه ای و نیز نظریه عقلانیت مفاهمه ای هابرماس نشان داد رویکرد دولت ابراهیم رئیسی در تحقق هم افزایی و انسجام ملی تأکید بر گفتمان مبتنی بر تعامل، سازندگی و همگرایی با نهادها و طبقات مختلف، شفافیت و فساد زدایی، رشد اقتصادی با هدف تحقق توسعه، حاکمیت قانون با هدف تحقق عدالت و فراگیری عدالت و برابری اجتماعی همچون توجه به اهمّیّت جایگاه بانوان در جامعه بوده که به نظر می رسد ارزیابی مولفه های مذکور در دولت رئیسی از میزان قابل قبولی برخوردار بوده است.

قفقاز جنوبی از جمله حوزه هایی می باشد که با پایان جنگ سرد و بحران های ناشی از تحولات ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک بویژه پس از فروپاشی شوروی، رقابت ها و چانه زنی قدرت های بزرگ منطقه ای و فرامنطقه ای را شاهد است. طی سال های اخیر حضور رژیم صهیونیستی به عنوان یکی از قدرت های فرامنطقه ای در قفقاز جنوبی به عنوان منطقه پیرامونی جمهوری اسلامی ایران و همکاری استراتژیک آن با کشورهای منطقه و نیز ادامه گسترش حوزه همکاری ها و برنامه های راهبردی با آنها، چالشی جدی برای منافع حیاتی کشورمان ایجاد کرده است.  تداوم این حضور؛ تقابل آشکاری را در حوزه های مختلف سیاسی، امنیتی، اقتصادی و فرهنگی رقم زده است که به تناسب بروز و ظهور میزان و سطح همکاری ها و خصومت های باطنی دولت های منطقه، در صورت عدم مراقبت دولت های حاکم منطقه می تواند جرقه یک درگیری را نیز موجب شود. این پژوهش مبتنی بر رویکرد استدلالی و روش تحقیقی آن نیز توصیفی – تحلیلی است.