محمدرضا داوطلب

به قدرت رسیدن دونالد ترامپ در آمریکا، در مقام تهدید امنیتی برای بازیگران مختلف در عرصه منطقه ای و بین المللی مطرح شده است. این قاعده پیرامون منطقه خاورمیانه و در کانون آن کشور سوریه نیز مطرح می باشد و با توجه به اینکه ج.ا. ایران، پیرامون بحران سوریه سطحی بزرگ از منافع و ملاحظات امنیتی را دنبال می کند، رویکرد واشنگتن نسبت به موضوع بحران در این کشور، برای تهران از اهمیتی فوق العاده برخوردار است. در همین راستا، در کلیت پژوهش حاضر، این پرسش اصلی مطرح شده که «راهبرد سیاست خارجی دولت دونالد ترامپ، نسبت به بحران سوریه، در چه مؤلفه های قابل واکاوی هستند و رویکرد جدید آمریکا در این مقطع چه تهدیدات و الزامات امنیتی را برای ج.ا. ایران ایجاد می کند؟» جمهوری اسلامی ایران به دلیل درگیر بودن در عمق بحران سوریه، ضروری است در سطح منطقه ای همکاری های خود را با روسیه و ترکیه ادامه دهد. علاوه بر این، تداوم حضور ایران و افزایش نفوذ تهران در سوریه، امری حیاتی در مقابله با راهبرد ضدایرانی ترامپ در سوریه است.

با به قدرت رسیدن دونالد ترامپ در آمریکا، که نگرشی متفاوت با سطحی از کنش های افراط گرایانه را نسبت به مسائل مختلف جهانی و منطقه ای اتخاذ می کند تهدیدهای امنیتی را برای بازیگران مختلف بوجود آورده است. این نگرش جدید ایران را نیز بعنوان کانون اصلی تحولات منطقه خاورمیانه تحت تاثیر قرار داده است. دولت ترامپ مقابله با ایران را در چارچوب امنیتی سازی مسائل در منطقه خاورمیانه گام به گام دنبال می کند. طرح ایجاد ناتوی عربی نیز در کانون سیاست های خاورمیانه ای ترامپ قرار داشته و هدف نوشتار حاضر را شکل می دهد. در همین راستا، در مقاله حاضر، این پرسش اصلی مطرح شده که اهداف دولت ترامپ از طرح ناتوی عربی در خاورمیانه چیست و با چه موانعی مواجه خواهد بود؟ در مقابل این پرسش اساسی فرضیه مقاله بدین شکل تدوین یافته است که " بنظر می رسد هدف شکل گیری ناتوی عربی تحدید نفوذ منطقه ای ایران و ایجاد بلوک عربی – اسلامی با حضور اسراییل و حتی آمریکا باشد". یافته های پژوهش نشان می دهد موانع اصلی در مقابل طرح ناتوی عربی بروز بحران قطر و شکاف داخلی کشورهای عربی بر سر مسائل منطقه ای، تضعیف جایگاه عربستان از نگاه غرب، تفاوت در قرائت های کشورهای منطقه از تروریسم، شکاف در جهان عرب بر سرچگونگی تقابل با ایران و تشدید منازعات و شکاف های مذهبی شیعی سنی در خاورمیانه است.