طراحی معماری مبتنی بر پدافند غیرعامل؛ راهکارهای کالبدی فضایی برای افزایش تاب آوری شهری (مورد مطالعه: شهر رشت)(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
هدف: پژوهش حاضر با هدف، طراحی معماری مبتنی بر پدافند غیرعامل؛ راهکار های کالبدی-فضایی برای افزایش تاب آوری شهری رشت، انجام شده است. روش: از این رو، بر حسب هدف کاربردی، و از لحاظ نحوه گردآوری داده ها یک تحقیق اکتشافی-توصیفی و تحلیلی است. بر حسب روش تحقیق از نوع کیفی و کمی است. ابزار گردآوری اطلاعات، مصاحبه و پرسشنامه بوده و به منظور تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش تئوری زمینه ای و آزمون های همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر استفاده شد. بر اساس روش تئوری زمینه ای، راهکارهای کالبدی-فضایی در سه بخش (کلانشهر، محله ای و ساختمانی) مورد بررسی قرار گرفته شد. نتایج: در بخش کلانشهر؛ 6 واحد معنایی در قالب دو مقوله: الگوی پراکندگی مراکز حیاتی و سامانه دسترسی های اضطراری؛ در بخش محله ای، 6 واحد معنایی در قالب دو مقوله: طراحی واحدهای همسایگی مقاوم و فضاهای جمعی امن، در بخش ساختمانی؛ 22 واحد معنایی در قالب اصول طراحی پدافندی، جزئیات فنی ساختمان، تلفیق دانش بومی و فناوری، معماری تطبیق با اقلیم، استانداردهای کمی طراحی (شاخص های فضایی)، ایجاد فضاهای امن، اصول پنهان سازی و اصول مستحکم، شناسایی و استخراج شدند. سپس، مقادیر ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که بین ابعاد تاب آوری و راهکار های کالبدی-فضایی پدافند غیرعامل در معماری رابطه مثبت و معناداری در سطح اطمینان 99 درصد وجود دارد. در ادامه نیز در تحلیل رگرسیون می توان ادعا نمود که بر اساس ضریب تعیین تعدیل شده 95 درصد تغییرات متغیر وابسته (تاب آوری اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی، زیست محیطی-کالبدی و نهادی) به وسیله متغیر راهکارهای کالبدی-فضایی پدافند غیرعامل تبیین می شود. نتیجه گیری: در مجموع، می توان نتیجه گرفت که طراحی مقاوم، فضاهای امن و استفاده از اصول پدافندی، سهم بالایی در تبیین و تقویت تاب آوری پایدار شهری ایفا می کند.