آزاده کاظمی

علی رغم مزایای فراوان صنعت گردشگری در بهبود شرایط اقتصادی و اجتماعی مردم، چنانچه گسترش این صنعت با سیاست گذاری ها و برنامه های منطبق بر نگرش زیست محیطی همراه نباشد، همچنین بر پایداری توسعه تأکید نکند و به صورت مجموعه ای همه جانبه و پویا مدنظر قرار نگیرد، در میان مدت تأثیرات منفی فراوانی بر محیط زیست می گذارد. در همین راستاانجام مطالعات ارزیابی اثرات محیط زیستی، از جمله روش های مطلوب دستیابی به اهدافتوسعه پایدار به شمار می رود. منطقه نمونه گردشگری دره گردو با وسعت 100 هکتار در جنوب شهر اراک قرار دارد. به منظور ارزیابی اثرات زیست محیطی اجرای پژوهش حاضر ابتدا وضعیت موجود این منطقه شناسایی، سپس با جمع آوری اطلاعات مورد نیاز (شامل موقعیت جغرافیایی اقلیم منطقه، زمین شناسی، مسائل زیست محیطی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و غیره) اثرات اجرای پروژه در دو فاز ساختمانی و بهره برداری مشخص شده است، همچنین براساس تجزیه وتحلیل چک لیست، اثرات گزینه اجرا یا اجرانکردن پروژه با ملاحظات زیست محیطی بررسی، و روش ماتریس ایرانی (ماتریس لئوپلد اصلاح شده) برای ارزیابی زیست محیطی پروژه انتخاب شد. نتایج نشان داد آثار پروژه در فاز ساختمانی 95/0+، در فاز بهره برداری 62/0+ و جمع جبری 57/1+ است؛ بنابراین، در صورت رعایت تمام ملاحظات محیط زیستی و پایش مداوم، امکان اجرای این طرح میسر است.

پدیده شوری، یکی از مخرب ترین فرآیندها به ویژه در خاک های مناطق خشک و نیمه خشک می باشد. لذا به منظور استفاده و بهره بردارى از این خاک ها، پایش و تهیه نقشه شوری خاک ضرورت دارد. در این تحقیق به منظور پیش بینی و پهنه بندی خاک اقدام به برداشت 100 نمونه از خاک سطحی اراضی شوره منطقه بولاق ساوه به روش شبکه ای شد. سپس در آزمایشگاه، مقادیر هدایت الکتریکی (EC) عصاره اشباع خاک به عنوان معرف شوری اندازه گیری گردید. سپس با انتقال داده ها به محیط نرم افزار ArcGIS 10 اقدام به تهیه نقشه پهنه بندی EC شد. بدین منظور از مدل سمی واریوگرام کریجینگ استفاده شد. از طرفی مقدار نسبت اثر قطعه ای به حد آستانه برابر 84/43 درصد به دست آمد که حاکی از همبستگی مکانی متوسط مقادیر EC خاک در منطقه مطالعاتی است. همچنین دامنه تأثیر واریوگرام حدود 261 متر به دست آمد. برآیند ارزیابی شاخص های مذکور مؤید این مطلب است که زمین آمار توانسته است با دقت و صحت متوسطی اقدام به پهنه بندی EC کند. نتایج تحقیق نشان داد از 5 کلاس شوری خاک، EC خاک منطقه بولاق ساوه در چهار کلاس شامل غیرشور، تا اندازه ای شور، شوری متوسط و شوری زیاد قرار گرفته است که بیشترین مقادیر مربوط به میانه جنوبی منطقه مطالعاتی می باشد. این نتایج نشان می دهد که شوری خاک در محدوه مطالعاتی از تغییرپذیری بالایی برخوردار است

بازتاب طیفی آب های داخل خشکی ها ازجمله تالاب ها در هر طول موج می تواند ناشی از مقادیر مختلف کلروفیل a باشد. عمل ریاضی سادة نسبت گیری بازتاب های طیفی پدیده ها در طول موج های مختلف که در سنجش از دور به شاخص طیفی معروف است می تواند موجب تشدید اختلاف هایی نظیر بازتاب پدیده ها و کاهش اثر عوامل منفی به ویژه عوامل محیطی شود. ازجمله شاخص های طیفی که در مطالعات آب ها به خصوص تخمین میزان کلروفیل a به کار گرفته می شود، می توان به نتیجة حاصل از شاخص سه باندی اشاره کرد. در این پژوهش از نمونه های آب تالاب انزلی با میزان کلروفیل a بین 07/2 تا 9/23 میلی گرم در لیتر استفاده شده است. بررسی رابطة مقدار کلروفیل a با شاخص سه باندی، رابطه ای قوی را بین مقدار این شاخص با مقدار کلروفیل a در دو عمق 15 و 30 سانتی متری نشان داد. البته این رابطه در عمق 15 سانتی متری آشکارا قوی تر است. در این تحقیق حداکثر حساسیت به جذب ذرات کلروفیل a در طول موج 680 نانومتر و حداقل حساسیت به انعکاس کلروفیل a در طول 700 نانومتر است. برای محاسبة شاخص سه باندی از باند جذبی آب در محدودة طول موج مادون قرمز نزدیک به منظور نرمال کردن استفاده شد در اینجا برابر با 757 نانومتر در نظر گرفته شده است. در این مطالعه رابطة بین فسفر کل با میزان شاخص سه باندی نیز به دلیل رابطة مستقیم میزان کلروفیل a با فسفر کل بررسی شد، که همانند میزان کلروفیل a در عمق 15 سانتی متری رابطة قوی تری را در مقایسه با عمق 30 سانتی متری نشان می دهد.

با توجه به رشد سریع شهرنشینی در کشور، الگوهای ساختاری در محیط های شهری به شدت دستخوش تغییر است و فضای سبز شهری نیز مصون از چنین تغییراتی نیست . بنابراین مطالعه در زمینه الگوی فضایی و پراکنش فضاهای سبز به منظور شناسایی ضعف ها و کمبودها امری ضروری محسوب می شود . در این مطالعه به منظور بررسی الگوی توزیع مکانی پارک ها و فضای سبز رویکرد سیمای سرزمین وسنجه های سیمای سرزمین استفاده شد . از این رو ابتدا با استفاده از تصاویر سنتینل2 نقشه کاربری سرزمین در چهار کلاس شامل: اراضی بایر، سکونتگاه، پارک شهری و اراضی کشاورزی تهیه و لایه پارک شهری استخراج و بالایه نواحی 4گانه شهر خمین تلفیق و سپس سنجه های سیمای سرزمین شامل سنجه ENN ، LSI ، PARA ، Shapeindex ، MPS ، NP و LPI با استفاده از نرم افزار FRAGSTATS محاسبه و تعیین شد . نتایج نشان داد ناحیه 3 در جنوب شرقی شهر، دارای کمترین میزان سنجه تعداد لکه، کمترین میزان سنجه شکل و بیشترین عدد سنجه میانگین فاصله اقلیدسی بین لکه ها هم در این ناحیه دیده می شود؛ لذا این ناحیه دارای توزیع نامناسب و نامتوازن فضای سبز می باشد. همچنین بیشترین مقدار سنجه تعداد لکه و شاخص نسبت محیط به مساحت مربوط به ناحیه 1 شهری بود. به طور کلی نتایج حاصل از تحلیل سنجه های سیمای سرزمین نشان داد که شهر خمین، از لحاظ وسعت، پیوستگی، ماهیت،ترکیب وتوزیع فضای سبز دچارعدم تناسب شدیدی می باشد . نتایج این بررسی منعکس کننده سیاست غلط برنامه ریزان شهری برای مکانیابی و احداث پوشش های فضای سبز در محدوده مورد مطالعه می باشد .

یسعی البحث الراهن لتقدیم نموذج عملی من محاضن المؤسسات القائم علی نموذج المسرعات، حیث إن محاضن المؤسسات هی إحدی العناصر الرئیسه فی المنظومه البیئیه لخلق فرص العمل الدائمه وهی تعمل بصفتها وکیلا علی ریاده الأعمال. إن تحسین نماذج العمل فی محاضن المؤسسات یؤدی إلی تعزیز روح الإبداع وقیاده البحوث نحو سوق التجاره والأعمال. و یعتمد البحث الاتجاه الکیفی من نوع النظریه المتجذره وعبر طریقه أخذ العینات الهادف وجمع المعلومات من بین 18 شخصا من المبدعین الجامعیین فی مجال ریاده الأعمال والذین استفادوا من خدمات مراکز التسریع أمثال المدراء والخبراء فی محاضن المؤسسات والمدراء والخبراء فی مراکز التسریع، والخبراء الجامعیین المتخصصین فی البنی البحثیه. کما تم تحلیل المعلومات والبیانات التی توصلنا إلیها باستخدام أداه المقابله وذل ک فی ثلاث مراحل من عملیات الترقیم السائده فی اتجاه غلیزر. ونتائج البحث أظهرت أن امتلاک خصائص التسریع فی إطار نموذج محاضن المؤسسات یتم تحدیدها من قبل مؤشرات عُرفت فی هذا البحث کخصائص لمحاضن المؤسسات. و مع ذلک فإن الحصول علی هذه الخصائص هی نتیجه لعوامل جر ی اعتبارها فی بحثنا الراهن کمُعرّف أو مشغل. إن محاضن المؤسسات القائمه علی المسرعات ولکی تحصل علی أهدافها یجب علیها أن تستفید من استراتیجیات متعدده مثل استلهام التجارب العالمیه الناجحه، وتقییم الرؤی والأعمال، وتوفیر الإنترنت. وفی الختام دلت النتائج علی تأثیر عوامل مثل البیئه والمنتفعین فی عملیه خلق فرص العمل فی مجال ریاده الأعمال. إن استخدام النموذج الحالی تترتب علیه نتائج مختلفه مثل تطویر مصالح المبدعین الجامعیین، وخلق فرص العمل، ونقل العلم والتکنولوجیا، وخلق وظائف وأعمال جدیده ومصالح اجتماعیه.

إنّ عملیه الحضانه القائمه علی النموذج التسریعی لها نتائج عدیده مثل ارتقاء مصالح المبدعین الجامعیین، وخلق فرص العمل، ونقل العلم والتکنولوجیا، وتشکیل مؤسسات مستدامه، وتکوین المصالح الاجتماعیه، وتحسین معدل بقاء الأعمال والمشاغل، وتسریع عملیه خلق المشاغل والأعمال، وتعزیز الإبداع والابتکار، وتنمیه اقتصاد البلاد. ومع هذه الأهمیه إلا أنّ بحوثا قلیله هی التی تطرقت إلی دراسه العوامل المؤثره علی مثل هذه النتائج. إنّ البحث المسحی والوظیفی الراهن یسعی لدراسه وتحدید العوامل المؤثره فی نتائج عملیه الحضانه القائمه علی النموذج التسریعی وتقییم دور صناعه الشبکات والدعم المالی وکذلک التسهیلات والخدمات الفنیه فی هذا الخصوص. وقد تم جمع البیانات والمعلومات التی نحتاجها فی هذا الصدد من خلال استماره عرضت علی عینه بحث بلغ تعدادها 45 من مدراء وموظفی 15 مرکزا من المراکز التنمویه الجامعیه فی محافظه طهران، فیما تم تحلیل البیانات عبر تحلیل ورجرسیون الترابطی. إنّ نتائج البحث کشفت أنّ ثلاثه متغیرات هی صناعه الشبکات والأمور المالیه والتسهیلات الفنیه لها تأثیر إیجابی علی نتائج عملیه الحضانه فی المراکز التنمویه الجامعیه. کما أنّ نسبه المعامل المحدده تظهر أنّ هذه المتغیرات الثلاث استطاعت أن تکشف 53% من التغییرات فی نتائج عملیه الحضانه.