المیرا اسماعیل پور

تأثیر شفافیت معنایی در پردازش واژه های پیچیده از لحاظ صرفی در طول چند دهه گذشته یک موضوع مهم مورد مطالعه بوده است. این مطالعه به بررسی پردازش واژه های مرکب درون مرکز هسته پایان در زبان فارسی می پردازد و نقش شفافیت معنایی را از طریق یک آزمایش آماده سازی نهفته بررسی می کند. این آزمایش شامل سه شرایط متمایز شفاف، تیره و تداخل خطی است. در این آزمایش، آماده سازها واژه های مرکب درون مرکز هسته پایان هستند و وابسته های این واژه های مرکب به عنوان سازه هدف برای تحلیل استفاده شده اند. نتایج نشان داده است که تأثیرات آماده سازی قابل توجهی برای هر دو شرایط شفاف و تیره وجود دارد و شفافیت معنایی به طور قابل توجهی بر پردازش واژه مرکب تأثیر می گذارد. در مقابل، هیچ تأثیر آماده سازی در شرایط تداخل خطی مشاهده نشده است و شفافیت پردازش را در زمینه واژه های مرکب درون مرکز هسته پایان در زبان فارسی تسهیل نمی کند. این یافته ها به طور قاطع نظریه تجزیه فروواژگانی خودکار و سریع را پشتیبانی می کنند. این مدل به ویژه در پردازش واژه های مرکب درون مرکز هسته پایان در زبان فارسی مستقل از شفافیت معنایی و ساختار عمل می کند. نتایج این مطالعه بر پردازش صرفی در زبان فارسی تأکید می کند، و نشان می دهد که حتی بدون شواهد شفافیت معنایی، تجزیه واژگانی واژه های پیچیده به سرعت و به طرز موثری در سطح فروواژگانی اتفاق می افتد. این مطالعه به درک عمیق تری از مکانیسم های پردازش واژه در زبان های با ساختارهای صرفی پیچیده کمک می کند.

اختلال دوقطبی نوعی اختلال عاطفی است و افراد مبتلا به آن تغییرات شدید خلقی را تجربه می کنند. حدود یک درصد جمعیت جهان مبتلا به اختلال دوقطبی هستند که بیشتر آن ها خلاقیت بالایی دارند. از دیدگاه روان پزشکی توصیفی، هنرمندان بسیاری از جمله نویسندگانی مانند صادق هدایت مبتلا به اختلال دوقطبی هستند. هدف این پژوهش، بررسی ویژگی های زبانی افراد مبتلا به اختلال دوقطبی است. به همین منظور، از نامه های صادق هدایت به شهید نورایی بهره گرفته شده است تا عامل مخاطب های متفاوت و تأثیر آن بر نوشته های صادق هدایت کنترل شود. برای تجزیه و تحلیل داده ها از حوزه های معنایی و همچنین از تغییرات موضوعی و گام متن نامه ها به منظور سنجش فشردگی و تنکی کلام استفاده شد. یافته ها نشان داد که با استفاده از معیارهای زبانی بیان شده می توان دوره های اختلال دوقطبی را  تشخیص داد. همچنین، با توجه به دوره های اختلال دوقطبی به نظر می رسد که صادق هدایت مبتلا به اختلال دوقطبی تندچرخی بوده است. به علاوه، دستاوردهای این پژوهش هم راستا با دستاوردهای روان پزشکی است و البته معیارهای معنایی دیگری مانند تحقیر و تمسخر نیز به علم روان پزشکی معرفی شده است.