بهزاد نگهداری

از عقل به اعتبارهای گوناگون تقسیمات مختلف ارائه شده است. برای فهم شایسته ترعقل در قانون گذاری بررسی تقسیم هایی که با قانون گذاری مرتبط اند، ضروری است.کارویژه عقل، ایجاد شناخت است؛ در این مقاله بر پایه شناخت، تقسیمات عقل در قانون گذاری ذکر شده است.سؤال پژوهش این است که هریک از تقسیم های ارائه شده از عقل چه ارتباطی با قانون گذاری دارند؟ در این راستا فرضیه مقاله بر این گزاره استوار است کههریک از تقسیمات ارائه شده از عقل یکی از جنبه های قانون گذاری را پوشش می دهد. نتیجه اینکه قانون گذاری از مقولات عقل عملی،فلسفی،تجربی،جمعی،هنجاری و عرفی است که در برخی نظام های قانون گذاری (مانند نظام قانون گذاری اسلامی) متأثر از عقل قدسی و زدوده شده از عقل فردی است. این تحقیق با روش تحلیلی- توصیفی،علاوه بر بررسی ماهیت این تقسیم ها، شاید برای نخستین بار به تبیین رابطه این تقسیمات با قانون گذاری پرداخته است.

حقوق بشر یک ارزش فراملی و فراحاکمیتی و گفتمانی است عقلانی که در عصر حاضر بر بیشتر گفتمان های سیاسی و اجتماعی غلبه کرده است. هرچند همچنان رقبای جدی به نام حاکمیت و فرهنگ (ارزش های ملی و آداب و رسوم) دارد، حقیقت آن است که حقوق بشر آنها را به چالش کشیده است؛ این در عنصر عقلانی «فراملی بودن حقوق بشر» نهفته است. این مقاله برای حل این چالش به صورت طبیعی به بررسی فراملی بودن ارزش های حقوق بشری در «ماهیت» و «اسناد» این حوزه پرداخته و غایت آن وصول به نوعی همزیستی مسالمت آمیز با ظفرمندی حقوق بشر بر حاکمیت های داخلی و فرهنگ های غیرانسانی است. مقاله حاضر بر این فرضیه شکل گرفته است که «حاکمیت ها و فرهنگ ها در چالش با حقوق بشر هر روز بیش از گذشته محدود می شوند». برای ارزیابی گزاره مذکور، در روشی توصیفی-تحلیلی، فرهنگ های ملی و حاکمیت دولت ها بررسی شده اند.