سایه های کیش گنوسی بر آموزه های مثنوی مولانا (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
بخش چشم گیری از ادب پربار فارسی به ادب عرفانی اختصاص دارد. متون عرفانی به دلیل اشتمال بر موضوعات متنوع، از دیدگاه های مختلف مورد توجه و بررسی قرار گرفته اند. مطالعه و تحقیقات گسترده ی ادب پژوهانی مانند زرین کوب در متون عرفانی ایران، تاثیرپذیری عرفان اسلامی- ایرانی از آیین ها و مذاهب پیش از خود را به خوبی نشان می دهد. کیش گنوسی از دیرینه ترین مکاتب عرفانی است که به دلیل قدمت زمانی و نیز گستردگی دامنه ی تعالیم در دوران های پس از خویش، بی تردید نقش چشم گیری در شکل گیری مکاتب معرفتی متاخر داشته است. با توجه به نقش و جایگاه بی همتای مولانا در ادب عرفانی فارسی و بهره مندی بسیار او از مضامین عرفانی و به کارگیری آن در مثنوی معنوی، بر آن شدیم تا به این سوال پاسخ گوییم که : آیا مولانا به عنوان یک عارف مسلمان، در بیان آموزه های عرفانی متاثر از آموزه های گنوسی بوده و یا به عبارتی مضامین مشابه و مشترک با مولفه های گنوسیزم در اندیشه های او به چشم می خورد یا خیر؟ نتایج پژوهش حاکی از آن است که مضامین کلیدی و اساسی مانند هبوط، اسارت روح در جسم و کشمکش میان جان و تن، لزوم دل نبستن به دنیای ماده و ....که از پایه های عقاید گنوسیسمی است در مثنوی نیز بسیار مورد توجه و تاکید بوده و ظن تاثر مولانا از این مکتب را قوی تر و به یقین نزدیک تر می سازد.The shadows of Gnostism on the teachings of Rumi's Masnavi
A significant section of rich Persian literature is devoted to mystical literature. Mystical texts have been studied from different points of view due to their inclusion of various topics. The extensive study and research of literary scholars such as Zarrin Koob in Iranian mystical texts shows the influence of Islamic-Iranian mysticism from previous religions . gnosisem is one of the oldest mystical schools, which, due to its age and the wide range of teachings in the eras after it, undoubtedly played a significant role in the formation of later schools of knowledge. Considering the unique role and place of Rumi in Persian mystical literature and his great use of mystical themes and its application in spiritual Masnavi, we decided to answer the question: Is Rumi, as a Muslim mystic, was influenced by gnosisem teachings in the expression of mystical teachings, or in other words, are similar and common themes with gnosisem elements visible in his thoughts or not? The results of the research indicate that the key and fundamental themes such as descent, the captivity of the soul in the body and the conflict between the soul and the body, the need not to be attached to the world of matter, etc., which are the foundations of gnosisem beliefs, are also very important in Masnavi. And it is emphasis and suspicion makes Rumi's impression of this school stronger and closer to certainty.
تبلیغات
