مقایسه نیمرخ خلاقیت تحول آفرین و خلاقیت تورنس در میان دانش آموزان دختر تیزهوش و عادی دوره متوسطه دوم
آرشیو
چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی و مقایسه ی نیمرخ خلاقیت تحول آفرین و خلاقیت تورنس در میان دانش آموزان دختر تیزهوش و عادی دوره ی متوسطه دوم در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. جامعه ی آماری این پژوهش شامل تمامی دانش آموزان دختر دوره ی متوسطه دوم شهر اصفهان بود که از میان آنان، با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده، ۳۰ دانش آموز تیزهوش و ۳۰ دانش آموز عادی به عنوان نمونه انتخاب شدند. معیار گزینش دانش آموزان تیزهوش، تحصیل در مدارس استعدادهای درخشان (سمپاد) بود. ابزار گردآوری داده ها شامل مقیاس خلاقیت تحول آفرین (معتمدی، ۱۴۰۴) و پرسشنامه ی خلاقیت تورنس عابدی (۱۳۷۲) بود. برای تحلیل داده ها و مقایسه ی میزان خلاقیت تحول آفرین و خلاقیت تورنس بین دو گروه، از آزمون t مستقل استفاده شد. یافته ها نشان داد که بین دو گروه در نمرات کلی خلاقیت تحول آفرین و مؤلفه های (خلاقیت خودتحول آفرین، خلاقیت تحول آفرین دیگران، خلاقیت تحول آفرین و خلاقیت شبه تحول آفرین) آن تفاوت معناداری وجود نداشت؛ درحالی که در خلاقیت تورنس تفاوت معناداری مشاهده شد، به گونه ای که دانش آموزان تیزهوش در بعد سیالی، انعطاف پذیری و ابتکار نمرات بالاتری نسبت به دانش آموزان عادی کسب کردند، ولی در بعد بسط هیچ تفاوت معناداری بین گروه دانش آموزان دختر تیزهوش و عادی وجود نداشت. نتایج حاکی از آن است که خلاقیت تحول آفرین، برخلاف خلاقیت تورنس، الزاماً با توانایی های شناختی بالا همبسته نیست و بیشتر تحت تأثیر عوامل محیطی، فرهنگی، آموزشی و تجربی شکل می گیرد. از این رو، می توان نتیجه گرفت درحالی که خلاقیت تورنس بیشتر به ابعاد شناختی و تفاوت های فردی در پردازش اطلاعات و حل مسئله وابسته است، خلاقیت تحول آفرین نوعی ظرفیت پویا و قابل پرورش است که از تعامل فرد با محیط، نظام آموزشی و تجربه های یادگیری معنادار حاصل می شود.Comparison of the Transformational Creativity Profile and Torrance Creativity among Gifted and Normal Female High School Students
This study compared the Transformational Creativity Profile and Torrance Creativity among gifted and normal female high school students in the 1403–1404 academic year. The statistical population included all female high school students in Isfahan, from which 30 gifted students from specialized schools and 30 normal students from public schools were selected through simple random sampling. Data were collected using the Transformational Creativity Scale—comprising self-transformational, others-transformational, transformational, and pseudo-transformational creativity—and the Abedi Torrance Creativity Questionnaire which measures fluency, originality, flexibility, and elaboration. Independent samples t-tests were used for data analysis. Results showed no significant differences between the two groups in overall transformational creativity or its components (p > 0.05). However, a significant difference emerged in Torrance creativity (p < 0.05). Gifted students scored higher in fluency, originality, and flexibility, while no significant difference was found in elaboration. The mean Torrance creativity score was 21.09 for gifted students and 18.69 for normal students, indicating a notable advantage for the gifted group. In contrast, the mean scores for transformational creativity were nearly equal (around 12), suggesting no meaningful difference. These findings suggest that transformational creativity is not directly tied to higher cognitive ability and is more strongly shaped by environmental, educational, cultural, and social conditions. The results also imply that the current educational system—across both gifted and regular schools—prioritizes academic performance and competition over value-based, social, and ethical dimensions essential for transformational creativity. This aligns with Sternberg’s (2021) view of transformational creativity as responsible, ethical, and change-oriented creativity intended to produce positive and sustainable impact. Overall, the study highlights the need for educational reforms that promote empathy, social responsibility, collaboration, and critical thinking. Future research should employ longitudinal or intervention-based designs to better understand the environmental and motivational factors influencing transformational creativity.
تبلیغات
