شناسایی و تحلیل پیشران های کلیدی مؤثر بر ارتقای تاب آوری کالبدی در برابر مخاطره زلزله (مطالعه موردی: کلان شهر کرمانشاه) (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
با توجه به اینکه نمی توان از وقوع زلزله جلوگیری کرد و یا زمان وقوع آن قابل پیش بینی نیست اما می توان با کمک علم آینده پژوهی به آمادگی در برابر زلزله پرداخت و راهکار هایی برای مقابله و یا کاهش آسیب پذیری آن ارائه داد این راهکار ها باعث افزایش ابتکارات و ایده هایی جهت مقاوم سازی و تاب آ وری شهر در برابر زلزله خواهد شد. در این راستا پژوهش حاضر، با بهره گیری از رویکرد آینده پژوهی به شناسایی مهم ترین عوامل مؤثر و بررسی میزان و چگونگی تأثیرگذاری این عوامل بر یکدیگر و بر ارتقای تاب آوری کالبدی در برابر مخاطره زلزله در کلان شهر کرمانشاه می پردازد. پژوهش حاضر با بهره گیری از تکنیک تحلیل اثرات متقاطع که یکی از روش های متداول و مورد پذیرش آینده پژوهی است و با استفاده از نرم افزار میک مک به تحلیل متغیرهای تاب آوری کالبدی در کلان شهر کرمانشاه پرداخته است. بدین منظور ابتدا با مطالعه اسناد فرادست تمامی عوامل مؤثر بر تاب آوری کالبدی در برابر مخاطره زلزله مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت و با استفاده از روش دلفی 20 متغیر به عنوان متغیرهای اولیه اثرگذار بر ارتقای تاب آوری کالبدی در برابر مخاطره زلزله استخراج شدند، در ادامه تحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل اثرات متقابل/ساختاری به وسیله نرم افزار Micmac صورت گرفته است. نتایج تحقیق بیانگر آن است که کلان شهر کرمانشاه با توجه به پراکندگی متغیرها دارای سیستمی ناپایدار است و در صفحه پراکندگی پنج دسته (متغیرهای تأثیرگذار، دووجهی، تنظیمی، تأثیرپذیر و مستقل) قابل شناسایی هستند. در نهایت از میان 20 متغیر شناسایی شده، پس از بررسی میزان و چگونگی تأثیرگذاری این متغیرها بر هم دیگر و بر وضعیت آینده تاب آوری کالبدی کلان شهر کرمانشاه با روش های مستقیم و غیرمستقیم، به ترتیب 7 عامل کلیدی: تراکم ساختمانی؛ فاصله از گسل؛ تراکم جمعیت؛ توپوگرافی؛ دسترسی به معابر اصلی؛ کیفیت ابنیه و بازسازی و بهسازی ساختمان های ناپایدار، که بیشترین نقش را در ارتقای تاب آوری کالبدی در برابر مخاطره زلزله در کلان شهر کرمانشاه دارند، انتخاب شدند. در ادامه با توجه به این پیشران های کلیدی پیشنهادهایی ارائه شده استIdentification and analysis of key drivers for improving physical resilience against earthquake risk (case study: Kermanshah metropolis)
Considering that it is not possible to prevent the occurrence of an earthquake or the time of its occurrence cannot be predicted, but with the help of the science of future studies, it is possible to prepare for an earthquake and provide solutions to deal with it or reduce its vulnerability. These solutions will increase initiatives and ideas for strengthening and resilience of the city against earthquakes. In this regard, the current research, using the future studies approach, identifies the most important effective factors and investigates the extent and how these factors affect each other and the promotion of physical resilience against the risk of earthquake in Kermanshah metropolis. The current research has analyzed the variables of physical resilience in Kermanshah metropolis by using the technique of cross-effects analysis, which is one of the common and accepted methods of future studies, and by using Micmac software. For this purpose, first, by studying the available documents, all the factors affecting physical resilience against earthquake risk were analyzed and investigated, and using the Delphi method, 20 variables were extracted as primary variables influencing the promotion of physical resilience against earthquake risk. The data was analyzed using the interaction/structural effects analysis method by Micmac software. The results of the research show that Kermanshah metropolis has an unstable system according to the dispersion of variables, and five categories (influential, bimodal, regulatory, influential and independent variables) can be identified in the dispersion plane. Finally, among the 20 identified variables, after examining the extent and how these variables affect each other and the future state of the physical resilience of Kermanshah metropolis with direct and indirect methods, 7 key factors were identified, respectively: building density; distance from the fault; population density; topography; access to main roads; The quality of buildings and the reconstruction and improvement of unstable buildings, which play the greatest role in improving physical resilience against the risk of earthquakes in Kermanshah metropolis. Following are suggestions based on these key drivers.
تبلیغات
