آزمون نظریه رفتار برنامه ریزی شده مالیاتی در پیش بینی روحیه و رفتار مودیان مالیاتی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
فرار مالیاتی یکی از چالش های مهم در نظام های مالیاتی کشورها محسوب می شود که عواقب اقتصادی و اجتماعی زیادی را به همراه دارد. شناسایی عوامل موثر بر قصد و رفتار فرار مالیاتی از اهمیت بالایی برخوردار است. این پژوهش به بررسی نقش نظریه رفتار برنامه ریزی شده مالیاتی در پیش بینی روحیه و رفتار مؤدیان مالیاتی پرداخته است. جامعه آماری این پژوهش شامل دو گروه می باشد: 1) خبرگان حوزه مالیات برای شناسایی عوامل کلیدی با استفاده از روش دلفی 2) مؤدیان مالیاتی شهر رشت برای گردآوری داده های مربوط به متغیرهای پژوهش از طریق پرسشنامه. روش تحقیق از نوع آمیخته اکتشافی بود که در آن ابتدا با رویکرد کیفی و استفاده از روش دلفی، عوامل کلیدی شناسایی شدند. سپس در بخش کمی، داده ها با استفاده از پرسشنامه های استاندارد جمع آوری و با رویکرد ترکیبی معادلات ساختاری-شبکه عصبی مصنوعی (SEM-ANN) تحلیل شدند. بر اساس خروجی مدل معادلات ساختاری، روحیه مالیاتی تأثیر مستقیم، قوی و معنی داری بر قصد فرار مالیاتی دارد. نگرش مالیاتی، هنجارهای ذهنی و کنترل رفتار ادراکی نیز تأثیرات مستقیم و معنی داری بر روحیه مالیاتی دارند. علاوه بر این، این سه متغیر از طریق روحیه مالیاتی به عنوان متغیر میانجی، اثرات غیرمستقیم و معنی داری بر قصد فرار مالیاتی دارند. این یافته ها نقش کلیدی روحیه مالیاتی را در تأثیرگذاری بر قصد فرار مالیاتی نشان می دهد. نتایج شبکه عصبی مصنوعی حاکی از آن است که اخلاق مالیاتی و کنترل رفتاری درک شده مهمترین پیش بینی کننده های قصد فرار مالیاتی هستند، و نگرش مالیاتی و هنجارهای ذهنی نیز اهمیت کمتری دارند. بنابراین، عوامل درونی مانند اخلاق و نگرش مالیاتی نقش مهمتری نسبت به عوامل بیرونی در پیش بینی قصد فرار مالیاتی دارند. در مجموع، این مطالعه اهمیت روحیه مالیاتی و عوامل تأثیرگذار بر آن مانند نگرش، هنجارها، کنترل رفتاری و اخلاق مالیاتی را در کاهش قصد فرار مالیاتی برجسته می کند. بهبود این عوامل می تواند به افزایش روحیه مالیاتی و در نتیجه کاهش فرار مالیاتی منجر شود.Testing the Theory of Planned Tax Behavior in Predicting the Morale and behavior of Taxpayers
Tax evasion is one of the most important challenges in the tax systems of countries, which has many economic and social consequences. Identifying factors affecting the intention and behavior of tax evasion is of great importance. This research investigated the role of the theory of planned tax behavior in predicting the morale and behavior of taxpayers. The statistical population of this research included two groups: 1) tax experts to identify key factors using the Delphi method 2) taxpayers of Rasht city to collect data related to research variables through a questionnaire. The research method was an exploratory mixed type, in which key factors were identified first with a qualitative approach and using the Delphi method. Then, in the quantitative part, the data were collected using standard questionnaires and analyzed with the combined structural equations-artificial neural network (SEM-ANN) approach. Based on the structural equation model output, tax attitude has a direct, strong and significant effect on tax evasion intention. Tax attitude, mental norms and perceptual behavior control also have direct and significant effects on tax morale. In addition, these three variables have indirect and significant effects on tax evasion intention through tax attitude as a mediating variable. These findings show the key role of tax attitude in influencing tax evasion intention. The results of artificial neural network indicate that tax ethics and perceived behavioral control are the most important predictors of tax evasion intention, and tax attitude and subjective norms are less important. Therefore, internal factors such as ethics and tax attitude play a more important role than external factors in predicting tax evasion intentions. Overall, this study highlights the importance of tax morale and its influencing factors such as attitude, norms, behavioral control and tax ethics in reducing tax evasion intention. Improving these factors can lead to an increase in tax morale and, as a result, to a decrease in tax evasion.
تبلیغات
