تبیین نقش گونه های مختلف فضاهای عمومی در ارتقای زیست پذیری شهری (مورد پژوهی: بخش مرکزی تهران) (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
گونه های متنوع فضاهای عمومی به عنوان بسترهایی برای تعامل اجتماعی، فراغت شهری و حضور مدنی، نقشی بنیادین در ارتقای زیست پذیری شهرها ایفاء می کنند. بخش مرکزی تهران با برخورداری از طیف گسترده ای از فضاهای عمومی، ازجمله پارک ها، پیاده راه ها، میدان ها و فضاهای باز شهری، بستر مناسبی برای بررسی تأثیر این فضاها بر کیفیت زندگی شهری فراهم می آورد. این پژوهش با راهبرد بین رشته ای و روش توصیفی-تحلیلی، به واکاوی نقش گونه های مختلف فضاهای عمومی در بهبود ابعاد مختلف زیست پذیری شهری پرداخته است. داده های پژوهش از طریق روش های ترکیبی گردآوری شده است طوری که در بخش کمی، با توزیع پرسش نامه در میان 364نفر از شهروندان ساکن و حاضر در فضاهای عمومی منتخب و براساس فرمول کوکران، اطلاعات موردنیاز گردآوری گردید. در بخش کیفی، نیز مصاحبه های نیمه ساختاریافته با متخصصان حوزه های شهری صورت پذیرفت. تحلیل داده ها با بهره گیری از نرم افزارهای اس پی اس اس و آموس، انجام شد. نتایج نشان می دهد که گونه های مختلف فضاهای عمومی، به ویژه آن هایی که از طراحی کاربرمحور، دسترسی پذیری مناسب و تنوع کارکردی برخوردارند، تأثیر معناداری بر ارتقای مؤلفه هایی چون سرزندگی، امنیت، تعامل اجتماعی و رضایت مندی از محیط شهری دارند. به طورخاص این پژوهش با ارائه پیشنهادهایی درراستای بهینه سازی طراحی و مدیریت فضاهای عمومی، بر اهمیت این فضاها در ارتقای زیست پذیری و کیفیت زندگی در بافت مرکزی کلان شهر تهران تأکید می کند.متن
Explaining The Role Of Different Types Of Public Spaces In Enhancing Urban Livability (Case Study: Central District Of Tehran)
Public spaces, in their various typologies, constitute critical infrastructures for fostering social interaction, urban leisure, and civic participation, thereby serving as foundational components in advancing urban livability. The central district of Tehran—characterized by a rich mosaic of public spatial forms such as parks, pedestrian zones, squares, and urban open spaces—provides a compelling case for investigating the spatial and functional dynamics of livability enhancement. This research, grounded in an interdisciplinary framework and employing a descriptive-analytical methodology, explores the extent to which different categories of public spaces contribute to the multidimensional construct of urban livability. Utilizing a mixed-methods approach, the study integrates quantitative data—collected via structured questionnaires distributed among ۳۶۴ users and residents of selected public spaces (sample size determined through Cochran’s formula)—with qualitative insights derived from semi-structured interviews conducted with domain experts. Analytical procedures were executed using SPSS and AMOS software. The empirical results highlight that public spaces with user-oriented design principles, high spatial accessibility, and functional versatility exert statistically significant effects on key livability indicators, including vibrancy, perceived safety, social cohesion, and environmental satisfaction. The study concludes by articulating strategic recommendations for the design and governance of public spaces, emphasizing their pivotal role in reinforcing urban livability and improving the experiential quality of life in the dense core of megacities such as Tehran.
تبلیغات
