گونه شناسی پرندگان شکاری در نگاره های مرقع گلشن محفوظ در کاخ گلستان
منبع:
مطالعات هنر سال ۳ پاییز ۱۴۰۳ شماره ۳ (پیاپی ۸)
117-146
حوزههای تخصصی:
مرقع گلشن محفوظ در کتابخانه کاخ گلستان در تهران شاهکاری از هنر نگارگری ایرانی و هندی است و بازتاب آداب و رسوم کهن به ویژه فرهنگ شکار با پرندگان شکاری در نگاره های این مجموعه مشاهده می شود. از آن جا که پرندگان شکاری از مهم ترین نقوش هنر ایرانی به شمار می رود؛ بنابراین انجام پژوهش حاضر برای شناسایی چگونگی بازنمایی نقش پرندگان شکاری در نگاره های مجموعه مرقع گلشن و نیز گونه شناسی پرندگان شکاری در نگاره های این منبع تصویری، ضروری به نظر می رسد. هم چنین پرسش های پژوهش عبارتند از: 1- نقش پرندگان شکاری در نگاره های مجموعه مرقع گلشن چگونه بازنمایی شده است؟ 2- چه گونه هایی از پرندگان شکاری در نگاره های مرقع گلشن تصویرگری شده است؟ 3-چه شباهت ها و تفاوت هایی بین تصویر پرندگان شکاری در نگاره های مرقع گلشن و نمونه های واقعی و نیز ویژگی های موجود در فرهنگ معین وجود دارد؟ این پژوهش با رویکرد توصیفی- تحلیلی و تطبیقی و با بررسی اطلاعات کتابخانه ای، اسنادی و تصویری انجام شده است و تصاویر پرندگان شکاری در شش نمونه از نگاره های مجموعه مرقع گلشن به صورت هدفمند انتخاب شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد براساس فرهنگ معین و تصاویر واقعی پرندگان شکاری، تصویر پرندگان شکاری در دو نگاره از نوع شاهباز هستند. هم چنین در همه شش نگاره، الگوی شکارچی پرنده به دست تکرار شده است؛ با این تفاوت که در یکی از نمونه ها نگارگر دستکش را در دست دیگر خود دارد و پرنده به طور مستقیم بر روی دست شکارچی نشسته است و نگارگر توجه کافی به نکات فنی و تخصصی در حوزه شکار با پرندگان شکاری دچار نداشته است.