ظرفیت های بومی و محلی

استان خراسان جنوبی به عنوان خاستگاه زرشک بیش از 95 درصد زرشک دنیا را تولید می کند  و به عنوان یک محصولی که دارای ویژگی های منحصر به فرد است ؛ از مزیت های رقابتی ایران و استان خراسان جنوبی بشمار میرود. این استان به دلیل کمبود میزان بارندگی سالانه و محدودیت منابع آبی، برای تولید بسیاری از محصولات راهبردی مناسب نیست، اما جهت کشت زرشک بسیار مناسب است و توجه به توسعه کیفی و کمی این محصول منجر به افزایش رقابت پذیری صنعت زراعت و تولید زرشک در این استان می گرد. همچنین این محصول نقش بسزایی در حفظ و توسعه منابع بومی و محلی دارد و این موضوع بر مزیت نسبی و رقابتی این محصول می افزاید. لذا این تحقیق به دنبال پاسخگویی به این سوال است که عوامل موثر بر تحقق مزیت رقابتی محصول زرشک با تاکید بر ظرفیت بومی محلی دراستان خراسان جنوبی کدام است روش این پژوهش مبتنی بر روش  کیفی از استراتژی داده بنیاد و طرح سیستماتیک اشتراوس و کوربین به منظور طراحی الگو استفاده شده است.جهت جمع آوری اطلاعات از منابع علمی و کتابخانه ای و پایگاههای اطلاعاتی  و از ابزار مصابحه ساختار یافته جهت جمع آوری داده های میدانی از 25 نفر از خبرگان استفاده شده است. نتایج مصاحبه ها با استفاده  از نرم افزار  maxqida تحلیل گردید و منتج به شناسایی  418کد اولیه، در قالب 100مقوله است. مقوله های همگرا در دسته بندی بزرگتری تحت عنوان "مولفه" با یکدیگر ادغام شدند و 22 مولفه استخراج شدند و در قالب 5 کد محوری تقسیم بندی گردید. برگزاری دوره های آموزشی موثر برای کشاورزان در زمینه روش های کاشت، داشت ارائه تسهیلات مالی و اعطای تسهیلات اعتباری با شرایط مناسب به کشاورزان و تجار زرشک و  انجام تحقیقات بازار جهت شناخت نیازهای مشتریان و رقبا، بهبود استراتژی های بازاریابی و شرکت در رویدادها، نمایشگاه ها و فستیوال های صنعت مورد نظر برای افزایش شناساندن این محصول در کشور و در سطح بین المللی پیشنهاد می گردد.    

محصول زرشک، یکی از محصولات مهم استان خراسان جنوبی است که با توجّه به شرایط اقلیمی این استان، جهت کشت زرشک بسیار مناسب است و توجّه به توسعه کیفی و کمّی این محصول می تواند به افزایش رقابت پذیری این محصول گردد. این تحقیق به دنبال پاسخ گویی به این سؤال است که عوامل مؤثر بر تحقق مزیت رقابتی محصول زرشک با تأکید بر ظرفیت بومی- محلّی در استان خراسان جنوبی کدام است؟ این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری تحقیق شامل صاحب نظران علمی، کشاورزان و تجار می باشد که در قسمت کیفی، تعداد 25 خبره (روش گلوله برفی) و در قسمت کمّی، تعداد 390 نمونه (فرمول کوکران) انتخاب گردید. در قسمت کیفی، از نرم افزار MAXQDA جهت تحلیل متن مصاحبه ها استفاده شد. نتایج مصاحبه ها، منتج به شناسایی 418 کد اوّلیه، در قالب 100مقوله و 22 مؤلفه و 5 کد محوری گردید که در نهایت، منتج به ترسیم الگو گردید. جهت صحت سنجی الگو و تجزیه و تحلیل داده های جمع آوری شده از طریق پرسش نامه، از نرم افزار smart PLS استفاده شد. نتایج بیانگر آن است که عوامل زمینه ای، علّی و مداخله گر، بر استراتژی ها به ترتیب با ضریب مسیر،697/0، 197/0 و 245/0 دارای ارتباط مؤثر و معنی دار است. همچنین، بین استراتژی و مزیت رقابتی با ضریب مسیر 760/0 و بین مزیت رقابتی و پیامدها با ضریب مسیر 667/0 ارتباط مؤثر و معنی داری برقرار است.