بررسی نقش سبک پردازش اطلاعات در فرسودگی تحصیلی با میانجی گری اهداف پیشرفت دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
علوم و فنون مدیریت اطلاعات دوره ۱۱ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳ (پیاپی ۴۰)
236 - 203
حوزههای تخصصی:
هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سبک پردازش اطلاعات در فرسودگی تحصیلی دانشجویان با میانجی گری اهداف پیشرفت در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم انجام شد.روش: این پژوهش از نظر هدف و ماهیت، کاربردی و از نظر نحوه گردآوری داده ها، توصیفی از نوع همبستگی مبتنی بر مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانش جویان رش ته روانشناسی و علوم تربیتی دانش گاه آزاد اس لامی واح د ق م در س ال تحصیل ی 1399-1400 تشکیل دادند که تعداد 440 نفر به عنوان نمونه از طریق نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. برای سنجش متغیرهای پژوهش از پرسشنامه استاندارد سبک پردازش اطلاعات پسینی و اپستین (1999)، پرسشنامه استاندارد فرسودگی تحصیلی مسلش (2002) و پرسشنامه استاندارد اهداف پیشرفت میدگلی و همکاران (2001)، استفاده شد.روایی پرسشنامه ها، با روش های روایی محتوایی و سازه (تحلیل عاملی تأییدی) مورد تأیید قرار گرفت و ضریب پایایی نیز با روش آلفای کرونباخ و ضریب پایایی ترکیبی برآورد شد و مورد تأیید قرار گرفت. مقادیر روایی و پایایی برای پرسشنامه فرسودگی تحصیلی 08/0 > 07/0 RMSEA=، 89/0= α و 91/0CR= ، برای پرسشنامه اهداف پیشرفت 08/0 > 06/0RMSEA=، 79/0 = α و 72/0 CR=، و در پرسشنامه سبک پردازش اطلاعات، 08/0 > 06/0RMSEA=، 76/0 = α و 86/0، و برای سبک پردازش تجربی 91/0 CR=، بدست آمد. تجزیه و تحلیل اطلاعات در دو سطح توصیفی و استنباطی (مدل معادلات ساختاری) انجام گرفت که از طریق نرم افزارهایSPSS 26 و Lisrel 8.8 و smart pls اجرا شد.یافته ها: نتایج بیانگر آن بود که بین متغیرهای سبک پردازش اطلاعات خردگرا و اهداف تبحری (β=0/65)، سبک پردازش اطلاعات خردگرا و اهداف رویکردی(β=0/14)، سبک پردازش اطلاعات تجربی و اهداف رویکردی (β=0/30)، سبک پردازش اطلاعات تجربی و اهداف اجتنابی (β=0/29)، و اهداف اجتنابی و فرسودگی تحصیلی (β=0/15)، رابطه علّی مثبت و معنی داری وجود داشت. و بین متغیرهای سبک پردازش اطلاعات خردگرا و اهداف اجتنابی(β=-0/14) ، اهداف تبحری و فرسودگی تحصیلی(β=-0/87)، اهداف رویکردی و فرسودگی تحصیلی (β=-0/19)، رابطه منفی معناداری وجود دارد. تنها بین متغیر سبک پردازش اطلاعات تجربی و اهداف پیشرفت تبحری (β=0/09) رابطه معنادار نبود. بیشترین اندازه اثر مربوط به سبک پردازش اطلاعات خردگرا بر اهداف پیشرفت تبحری و اهداف پیشرفت تبحری بر فرسودگی تحصیلی بود. اثر سبک پردازش اطلاعات تجربی نیز با میانجی گری اهداف پیشرفت رویکردی بر فرسودگی تحصیلی، دومین اثر قدرتمند در مدل فرضی بود. سبک پردازش اطلاعات تجربی با میانجی گری اهداف پیشرفت اجتنابی بر فرسودگی تحصیلی، از نظر قدرت رابطه، در سومین جایگاه قرار گرفت و اثرگذاری آن در جهت افزایش فرسودگی بود. به طور کلی، نتایج پژوهش نشان داد که سبک پردازش اطلاعات دانشجویان با میانجی گری اهداف پیشرفت آنها، اثر غیر مستقیمی بر فرسودگی تحصیلی دارد.نتیجه گیری: با توجه به یافته های این پژوهش می توان نتیجه گرفت که افراد دارای سبک پردازش خردگرا بیشتر از اهداف پیشرفت تبحری استفاده می کنند و کمتر دچار فرسودگی تحصیلی می شوند. همچنین، افراد دارای سبک پردازش خردگرا از اهداف پیشرفت رویکردی استفاده می کنند و کمتر دچار فرسودگی تحصیلی می شوند، گرچه اتخاذ اهداف رویکردی در این افراد کمتر از اتخاذ اهداف تبحری است. از طرفی سبک پردازش اطلاعات تجربی با میانجی گری اهداف پیشرفت اجتنابی بر افزایش میزان فرسودگی تحصیلی اثرگذار است.لذا به سیاست گذاران و مدیران دانشگاهی پیشنهاد می شود با برگزاری دوره های آموزشی برای مدرسین و دانشجویان، راه کارهایی برای آموزش سبک پردازش خردگرا ارائه دهند و با ایجاد محیط تربیتی مناسب زمینه را برای اتخاذ اهداف پیشرفت تبحری توسط دانشجویان فراهم آورند، تا از این طریق از فرسودگی تحصیلی جلوگیری کنند. همچنین پیشنهاد می شود در گزینش افراد جهت بهره وری بهتر در زمینه تحصیل یا اشتغال، از افرادی که دارای سبک پردازش خردگرا هستند استفاده شود.