محمدمهدی غفاری بقال پیشه

با اینکه تمامی مذاهب چهار گانه اهل سنت، کم و بیش، با شرائطی قائل به حجیت خبر واحد می باشند، اما در این میان بعضی از اهل حدیث، مانند علماء حنبلی مذهب و نیز وهابی ها، نگاهی افراطی نسبت به پذیرش خبر واحد دارند تا جائی که خبر واحد ضعیف را حجت می دانند و نیز بعضی شان قائل به علم آور بودن اخبار صحابه و به طور کلی اشخاصی که از منظر شان عادل می باشند گردیده اند و حتی قائلین به عدم حجیت این گونه از اخبار آحاد را کافر محسوب می دارند؛ امری که به شدت مورد انتقاد علماء نخستین شیعه و حتی بسیاری از اهل سنت واقع گردید. مقاله حاضر در صدد است با روش توصیفی – تحلیلی به بررسی و نقد عواملی که موجب این رویکرد افراطی از جانب چنین افرادی نسبت به خبر واحد گردید، به بیان ضعف ها و اشکالات این رویکرد تسامحی نسبت به پذیرش خبر واحد بپردازد. پرسش اصلی این است که چه عواملی و چگونه باعث شدند که پذیرش حدّ اکثری خبر واحد، در میان اهل سنت بروز و ظهور پیدا کند. فرضیه مورد آزمون حاکی از آن است که عوامل اصلی این رویکرد عبارتند از: 1- بی اعتبار شدن اکثر روایات اهل سنت، در صورت پذیرش اندک بودن احادیث معتبر و عدم قبول حدّ اکثری. 2- اعتقاد غیر معقول و افراطی در شمول عنوان صحابی و به تبع آن وجود عدالت در افراد.