آرام عطاردی

امروزه فرزندخواهی و فرزندآوری یکی از مسائل مهم و تأثیرگذار اخلاقی، اجتماعی و حقوقی در جوامع بشری است و افزایش یا کاهش میزان آن موضوع نزاع موافقان و مخالفان است. در این پژوهش دلایل و استدلال های مخالفان فرزندآوری از منظر اخلاقی به شیوه تحلیلی- انتقادی بررسی شده است،. در این مقاله به نقد این دلایل و جنبه های گوناگون آن می پردازیم. چنانکه می دانیم، عدم تمایل به فرزندآوری به موضوعی جدی در جوامع بشری تبدیل شده است، زیرا فرزندان به طور طبیعی محدودیت ها و فشا رهای روانی و اقتصادی متعددی را به خانواده تحمیل می کنند که این امر موجب افزایش خانواده های بدون فرزند شده است. در مجموع، دلایل مخالفان برای فرزندآوری را می توان چنین برشمرد: ۱) مسئولیت سنگین فرزندآوری؛ ۲) معلولیت، نقص و بیماری؛ ۳) جهان آکنده از درد و رنج؛ ۴) بحران محیط زیست و خطرات زیست محیطی؛ و ۵) انفجار جمعیت. مخالفان فرزندآوری معتقدند که بنا بر این دلایل، تولیدمثل و به و جودآوردن انسانی جدید به این دنیای پر از فقر و رنج و بیماری و جنگ اخلاقاً خطا است. با این حال، بررسی نقادانه ی ما نشان می دهد که هیچ یک از این پنج نوع دلیل نمی تواند مدعای خود را به مقام اثبات برساند و نشان دهد افراد از نظر اخلاقی ملزم اند فرزندی نداشته باشند. در واقع، این استدلال ها، اگرچه مطلقاً نادرست نیستند، به تنهایی برای تحمیل یک تکلیف اخلاقی عام برای اجتناب از فرزندآوری ناکافی اند و تصمیم در این حوزه تابع ترجیحات شخصی، زمینه اجتماعی و ظرفیت های فردی باقی می ماند.