امید شیرینی

حدیث «لا یحبّک إلّا مؤمن و لا یبغضک إلّا منافق»، از ارکانِ استدلال های اعتقادی در اثباتِ جایگاهِ منحصر به فرد امیرالمؤمنین علی۷ است. با این حال، در منابعِ حدیثیِ اهل سنّت، روایات معارضی به چشم می خورد که معیار محبّت و بغض را به اشخاص یا گروه های دیگری مانند برخی خلفا یا انصار نسبت داده اند؛ نقل هایی که ممکن است برساخته فضای تقابل های کلامی بوده و با هدف سایه انداختن بر دلالت این حدیث نبوی پرداخته شده باشند. این پژوهش با هدف صیانت از این روایت کلیدی، در صدد است تا اعتبار سندی این روایات معارض و تبیین میزان توان آن ها در تقابل با حدیث اختصاصی امیرالمؤمنین۷ را بکاود. این تحقیق با روش توصیفی - تحلیلی نشان می دهد که تمامی نقل های معارض که برای دیگران ذکر شده است، به دلیل ضعف های سندی، فاقد اعتبار لازم هستند و در ترازوی نقد رجالی تاب مقاومت ندارند. به علاوه با نقد و ابطال روایات معارض، مشخص می شود که مضمون محبّت و بغض به عنوان معیار ایمان و نفاق، حقیقتی است که منحصراً در حق امیرالمؤمنین۷ صادر شده و دیگر روایات، تلاشی برای تضعیف و حاشیه رانی این جایگاه هستند. این تحلیل نشان می دهد که جایگاه اعتقادی این روایت نبوی، با هیچ یک از روایات معارض موجود در منابع عامه خدشه دار نمی شود.