ساریه خوشامن

مراکز پیش دبستانی در کردستان ایران به دلیل دسترسی نابرابر به منابع اولیه با چالش های جدی در تعلیم و تربیت روبه رو هستند. این پژوهش پدیدارنگارانه به بررسی ادراک ها و تجربه های مربیان از مفهوم «حیرت» و نقش آن در تقویت برنامه درسی پیش دبستان می پردازد. میدان پژوهش استان کردستان، به ویژه شهر مریوان بود و دوازده مربی به صورت هدفمند و ناهمگون برای مصاحبه نیمه ساختاریافته انتخاب شدند. داده ها بر پایه روش هفت مرحله ای هان و الیس (2019) و چارچوب مارتون و بوث (1997) تحلیل شد. نتایج سلسله مراتبی از پنج طبقه متمایز را نشان داد: حیرت به منزله کنجکاوی، تفکر اکتشافی، استدلالی، تحلیلی و شهودی. این پنج طبقه در قالب «فضای نتیجه» سازمان یافتند و روابط سلسله مراتبی آن ها ترسیم شد. افزون بر این، چهار مؤلفه شامل آگاهی، تعامل، هدف و پیامد ساختار این سلسله مراتب را شکل دادند. در بعد نظری، پژوهش حاضر «حیرت» را عنصری کلیدی در برنامه درسی پیش دبستان معرفی می کند؛ عنصری که پیونددهنده کنجکاوی کودک با رشد فرایندهای تفکر اوست.