ایوب صمدی

آموزش الکترونیکی یکی از مهمترین کاربردهای فناوری اطلاعات و ارتباطات در جهان امروز به حساب می آید که به سرعت در حال تبدیل شدن به فناوری برجسته و غالب در آموزش از دور است. با شیوع پاندمی کرونا، آموزش مجازی فرصتی برای رویارویی با محدودیت های آموزش حضوری شد؛ ولی از طرفی مشکلات زیادی را متوجه آموزش ها و همچنین آموزش ریاضی در مدارس نمود. هدف از این مقاله تشخیص، توصیف، تبیین و دسته بندی علل افت تحصیلی درس ریاضی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه در دوران کرونا است. این مطالعه در چارچوب رویکرد کیفی با استفاده از روش پژوهش "نظریه داده بنیاد" انجام شد. داده های موردنیاز با انتخاب 12 نفر از معلمان ریاضیات دوره اول دبیرستان به صورت هدفمند و به واسطه مصاحبه از آنان جمع آوری شد. تحلیل داده ها طی فرآیند مقایسه و پالایش مداوم و کدگذاری های باز، محوری و انتخابی انجام شد. مجموعه داده های جمع آوری شده در قالب 84 نکته کلیدی، 58 مفهوم و 44 مقوله سازماندهی شدند. نتایج مقاله، بیانگر این است که «افت تحصیلی دانش آموزان دختر دوره متوسطه در درس ریاضی در دوران کرونا» به عنوان مقوله محوری، از طریق مولفه های «دور شدن دانش آموزان از فرآیند اجتماعی شدن»، «مشکلات تدریس در فضای مجازی»، «عدم آشنایی و تسلط دانش آموزان نسبت به یادگیری از طریق مجازی»، «افت یادگیری در درس ریاضی»، «کاهش علاقه به ریاضی و کمک به ترک تحصیل»، «کمبود امکانات ارتباطی در آموزش مجازی»، «استرس بالا»، «ایجاد وابستگی شدید به فضای مجازی»، «تعامل ضعیف دانش آموزان در فضای مجازی» تبیین می شود.

هدف از این مقاله بررسی تأثیر روش های تدریس حل مسئله و روش تدریس سنتی بر پیشرفت یادگیری مفهوم خط و معادله های خطی در دانش آموزان دختر پایه نهم شهرستان میانه است. جامعه آماری همه دانش آموزان دختر پایه نهم شهرستان میانه در سال تحصیلی 1400-1399 در نظر گرفته شده است (486 نفر)، که از میان آنان، 60 دانش آموز با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب و بصورت تصادفی در دو گروه 30 نفره روش آموزش سنتی (کنترل) و حل مسئله (آزمایش) جای داده شدند، سپس طی دو ماه گروه اول به روش سنتی و گروه دوم به روش حل مسئله مورد آموزش قرار گرفتند. دانش آموزان هر دو گروه قبل و بعد از اعمال مداخله و همچنین یک ماه بعد از مداخله از لحاظ متغیر پیشرفت یادگیری مفهوم خط و معادله های خطی ارزیابی شدند. از آزمون تی مستقل برای بررسی تفاوت بین گروهی و همچنین از آزمون تی زوجی برای بررسی تفاوت درون گروهی استفاده شد. یافته های حاصل از مقاله نشان می دهد که روش تدریس سنتی بر میزان یادگیری مفهوم خط و معادله های خطی در دانش آموزان دختر پایه نهم تأثیر معناداری ندارد اما روش تدریس حل مسئله بر میزان یادگیری آنان تأثیر معناداری دارد. همچنین تفاوت بین دو گروه در مرحله پس آزمون و پیگیری معنادار بود. همچنین نتایج پژوهش نشان می دهد که روش حل مسئله نسبت به روش سنتی موجب یادگیری بیشتر و پایدارتر مفهوم خط و معادله های خطی در دانش آموزان دختر پایه نهم می شود.