اسماعیل ملاح زاده

مقدمه و هدف: کنجکاوی به عنوان یکی از مؤلفه های بنیادین روان شناسی یادگیری، نقشی کلیدی در ارتقای انگیزش درونی، پردازش عمیق و مشارکت فعال یادگیرندگان دارد و در آموزش علوم می تواند به بهبود کیفیت یادگیری منجر شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین کنجکاوی، مهارت حل مسئله و یادگیری علوم تجربی در میان دانش آموزان دوره ابتدایی شهر بندر کلاهی انجام شد. روش شناسی پژوهش: روش این پژوهش،توصیفی از نوع همبستگی بود و ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه استاندارد بود که روایی و پایایی آن توسط پژوهشهای قبلی تائید شد. در این پژوهش داده ها از 30 دانش آموز (15 پسر و15 دختر) مدارس پسرانه امام خمینی و دخترانه سعدی در بندرکلاهی گردآوری شد، مهارت حل مسئله 53.60، (2.677SD=) و یادگیری علوم تجربی 15.84، (9.64SD=) بود، آزمون شاپیرو ویلک نشان داد که توزیع نرمال است؛ بنابراین استفاده از آزمون های آماری پارامتریک مناسب بود بر این اساس، برای بررسی روابط بین متغیرها از آزمون همبستگی پیرسون و برای مقایسه میانگین ها بین دانش آموزان پایه های چهارم تا ششم از آزمون ANOVA در نرم افزار SPSS استفاده شد. یافته ها: نتایج تحلیل ها نشان داد بین کنجکاوی و مهارت حل مسئله رابطه ای مثبت و بسیار قوی وجود دارد در مقابل، بین کنجکاوی و یادگیری علوم تجربی و نیز بین مهارت حل مسئله و یادگیری علوم تجربی رابطه معناداری مشاهده نشد. همچنین، آزمون ANOVA بیانگر آن بود که تفاوت معناداری بین پایه های تحصیلی مختلف در سطح کنجکاوی، مهارت حل مسئله و یادگیری علوم وجود ندارد. نتیجه گیری: اگرچه کنجکاوی نقش مهمی در ارتقای توانایی های شناختی به ویژه مهارت حل مسئله دارد، اما برای تأثیرگذاری مستقیم بر یادگیری علوم لازم است از مداخلات آموزشی هدفمند، محیط های یادگیری کاوش محور و ابزارهای سنجش دقیق تر بهره گرفته شود. بر این اساس، طراحی برنامه های درسی و روش های تدریس نوآورانه می تواند با پرورش کنجکاوی، زمینه مشارکت فعال، تفکر انتقادی و یادگیری عمیق تر در علوم را فراهم سازد.