لیلا دیوسالار

هدف: امروزه، در نظام های آموزشی پویا، رویکرد سازنده گرایی، به عنوان پارادایمی نوین در طراحی محیط های یادگیری، بر نقش فعال دانش آموز در ساخت دانش تأکید دارد و می تواند پیامدهای مثبتی بر یادگیری داشته باشد. از این رو، هدف پژوهش حاضر، بررسی پیامدهای محیط یادگیری سازنده گرا بر عملکرد و درگیری تحصیلی دانش آموزان پایه ششم در درس ریاضیات بوده است. روش پژوهش: روش پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر پایه ششم شهر آمل در سال تحصیلی 1401-1402 به تعداد 5487 نفر بود که با استفاده از شیوه نمونه گیری تصادفی جایگزینی، 60 نفر (30 نفر در گروه کنترل و 30 نفر در گروه آزمایش) انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه های استاندارد عملکرد تحصیلی فام و تایلر (1999)  و درگیری تحصیلی زرنگ (1392) بود. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از تحلیل واریانس تک متغیره و چند متغیره استفاده شد. یافته ها: یافته ها نشان داد که محیط یادگیری سازنده گرا بر عملکرد تحصیلی و ابعاد آن شامل خودکارآمدی (ES=0/472, p<0/05)، تاثیرات هیجانی (ES=0/535, p<0/05)، برنامه ریزی (ES=0/548, p<0/05)، فقدان کنترل پیامد (ES=0/317, p<0/05)، انگیزش (ES=0/143, p<0/05) و نمره کل عملکرد تحصیلی (ES=0/644, p<0/05) تأثیر معناداری دارد. همچنین، محیط یادگیری سازنده گرا بر خرده مقیاس های درگیری شناختی (ES=0/181, p<0/05)، درگیری انگیزشی (ES=0/153, p<0/05)، درگیری رفتاری (ES=0/059, p<0/05) و نمره کل درگیری تحصیلی (ES=0/317, p<0/05) نیز مؤثر بوده است. نتیجه گیری: بر این اساس، می توان نتیجه گرفت که طراحی و اجرای محیط های یادگیری سازنده گرا به طور قابل توجهی منجر به بهبود عملکرد و افزایش سطح درگیری تحصیلی دانش آموزان می شود. بنابراین، پیشنهاد می شود معلمان، به ویژه در درس ریاضی، با بهره گیری از اصول سازنده گرایی در کلاس های درس خود، فضایی فعال و پویا ایجاد کنند تا از این طریق، ضمن ارتقاء عملکرد تحصیلی دانش آموزان، علاقه و مشارکت آنان را نیز در فرآیند یادگیری به حداکثر رسانده و رضایت تحصیلی بالاتری را برای آنان به ارمغان آورند.