اثر متغیرهای کلان اقتصادی بر ناترازی صندوق های بازنشستگی ایران: دلالت هایی برای تحقق بند سوم سیاست های کلی تأمین اجتماعی(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
راهبرد اقتصادی سال ۱۴ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۵۵
691 - 718
حوزههای تخصصی:
در سال های اخیر وضعیت مالی و اقتصادی صندوق های بازنشستگی در کشور به دلیل نوسانات شدید در اقتصاد کلان دچار چالش شده است و جهت ایفای تعهدات خود با کسری روبه رو ش ده اند. با توجه به اهمیت ثبات عملکرد مالی صندوق های بازنشس تگی، پژوهش حاضر به بررسی تأثیر متغیرهای کلان اقتصادی تعیین کننده از قبیل نرخ رشد اقتصادی، نقدینگی، تورم، نرخ ارز، نرخ بهره، درآمدهای نفتی، کسری بودجه دولت و تحریم ها بر ثبات مالی در صندوق های بازنشستگی و رتبه بندی آن ها می پردازد. برای بررسی وضعیت متغیرهای موجود از آزمون تی تک نمونه ای استفاده شده است. جهت آزمون صحت الگوی نظری پژوهش و محاسبه ضرایب تأثیر از روش مدل یابی معادلات ساختاری به وسیله نرم افزار PLS استفاده شد. به منظور اولویت بندی مؤلفه های مؤثر، پرسش نامه ای تهیه گردید که با مشارکت ۵۹ نفر از اساتید دانشگاه و خبرگان و متخصصان بازار سرمایه و صندوق های بازنشستگی در گیلان و تهران که از طریق نمونه گیری هدفمند و از نوع گلوله برفی انتخاب شده بودند، تکمیل شد و نتایج حاصل از آن تحلیل عاملی شد. از دیدگاه خبرگان نتایج پژوهش نشان می دهد که کسری بودجه دولت با ضریب استاندارد ( ) بیش ترین تأثیر و تحریم ها با ضریب استاندارد ( ) کم ترین تأثیر را بین متغیرها بر بحران در صندوق های بازنشستگی دارند. همچنین R² برابر با ۰.۷۳۹ و مقدار GOF معادل ۰.۵۷۰ محاسبه شد که نشان از برازش کلی قوی و بسیار مناسب مدل پژوهش دارد. پژوهش حاضر می کوشد با بررسی و رتبه بندی متغیرها، به سیاست گذاری مناسب جهت تحقق اهداف بند سوم سیاست های کلی تأمین اجتماعی کمک نماید.