محسن کوه بر

 بخش خانگی با سهمی معادل ۲۸ درصد از مصرف جهانی انرژی و ۳۲ درصد از انتشار گازهای گلخانه ای، یکی از کانون های اصلی توجه در سیاستگذاری انرژی است. سیاست های سنتی بیشتر بر مداخلات فناورانه تمرکز داشته اند، اما شواهد نشان می دهد که اتکای صرف به این راهکارها بدون توجه به ابعاد رفتاری و اجتماعی، اثربخشی پایدار ایجاد نمی کند. پژوهش حاضر با هدف ارائه چارچوبی بومی برای سیاستگذاری رفتاری در بخش انرژی خانگی ایران با رویکردی ترکیبی و در دو مرحله انجام شده است: نخست، فراترکیب تجربه های جهانی برای شناسایی الگوهای مداخله رفتاری و دوم، پیمایش در بین ۵۹۴ شهروند تهرانی بالای ۱۸ سال که داده های آن با رگرسیون چندمتغیره تحلیل و بررسی شده است. نتایج فراترکیب نشان داد چارچوب بندی اطلاعات، بازخورد و هنجارهای اجتماعی رایج ترین ابزارهای جهانی هستند. در سطح ملی اما، سبک زندگی قوی ترین پیش بینی کننده رفتار مصرف انرژی بود و ارزش های اخلاقی- مذهبی و فرهنگ مادی نیز نقش برجسته ای ایفا می کنند. تلفیق این دو سطح از یافته ها منجر به تدوین چارچوبی چهارلایه شد که شامل بنیان های فرهنگی- اجتماعی، مداخلات عملیاتی رفتاری، پشتیبانی نهادی و فناورانه و ظرفیت سازی سیاستی است. این چارچوب نقشه راهی عملی در اختیار سیاستگذاران قرار می دهد تا مداخلات بومی، پایدار و اثربخش در مدیریت مصرف انرژی خانگی ایران طراحی و اجرا شود.