مرتضی قنبرزاده چالشتری

اقتصاد دانشی است که به تخصیص بهینه منابع محدود در برابر خواسته های نامحدود می پردازد و برای این هدف، دستیابی به اطلاعات مناسب جهت اولویت بندی ضروری است. در ادبیات توسعه، توجه به ظرفیت و جایگاه مناطق در نظام تولید، از ارکان مهم توسعه متوازن محسوب می شود. این پژوهش با هدف رتبه بندی شهرستان های کشور براساس سهم آن ها در ایجاد ارزش افزوده، انجام شد. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و جامعه آماری شامل ۴۵۷ شهرستان کشور در سال های ۱۳۹۶ و ۱۳۹۹ بود. نمونه گیری انجام نشد و داده ها به صورت سرشماری بررسی شدند. از روش تصمیم گیری ویکور، آنتروپی شانون برای وزن دهی و سهم ارزش افزوده به قیمت ثابت هر بخش شهرستان از مشابه آن در کل کشور به عنوان ورودی استفاده شد. منبع جمع آوری داده ها، جدول های آماری مرکز آمار ایران و نتایج حساب های منطقه ای و شهرستانی بود. یافته ها نشان داد که شهرستان های تهران، ری و مشهد در هر دو سال در رتبه های برتر و شهرستان های مارگون، کرخه و انگوت در رتبه های انتهایی قرار گرفتند. همچنین، رتبه بندی استان ها به صورت مستقیم و غیرمستقیم صورت گرفت که در روش مستقیم، استان های تهران، خوزستان و بوشهر در صدر و استان های ایلام، چهارمحال و بختیاری و خراسان شمالی در انتها قرار گرفتند. در روش غیرمستقیم نیز استان های قم، تهران و بوشهر در رتبه های برتر و چهارمحال و بختیاری، خراسان جنوبی و سیستان و بلوچستان در رتبه های پایین تر قرار گرفتند. نتایج حاکی از تمرکز تولید در مناطق خاصی از کشور و ضرورت توجه به سیاست های منطقه ای برای توسعه متوازن بود. این یافته ها می توانند راهنمای سیاست گذاران در تخصیص منابع و برنامه ریزی اقتصادی منطقه ای باشند.