زینب اکبریان

فناوری ناب در کشاورزی به عنوان رویکردی نوین و تحول آفرین شناخته می شود که با بهره گیری از فناوری های دیجیتال مانند هوش مصنوعی، اینترنت اشیا، رباتیک و کلان داده ها، زمینه بهبود بهره وری و کارآیی را فراهم می سازد. هدف پژوهش حاضر شناسایی و تبیین عوامل مؤثر بر انتقال فناوری ناب در بخش کشاورزی ایران بود و به منظور تحلیل وضعیت انتقال این فناوری ها، از داده های گردآوری شده در قالب پرسشنامه از 150 نفر از متخصصان و ذی نفعان حوزه کشاورزی در استان کرمانشاه شامل دانشجویان دکتری، اعضای هیئت علمی و نیز مدیران و متخصصان شرکت های دانش بنیان استفاده شد. در بخش اول پرسشنامه، سؤالات مربوط به ویژگی های فردی پاسخ گویان و در بخش دوم، سؤالات تخصصی برای سنجش متغیرهای تحقیق شامل 35 گویه بر اساس مقیاس پنج درجه ای لیکرت طراحی شده بود، که روایی آن از طریق پانل تخصصی بررسی شد. همچنین، از دو نرم افزار SPSS و Smart PLS برای تجزیه وتحلیل داده ها استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که شش عامل شامل عوامل فناوری، قانونی، حمایت دولت، زیرساخت ها، آموزش و تربیت نیروی انسانی و مهارت های مدیریتی نقش معنی دار در انتقال فناوری ناب در کشاورزی دارند. همچنین، تحلیل مسیر مشخص کرد که تعامل میان عوامل مدیریتی، ظرفیت های فناورانه و سرمایه انسانی تأثیر تقویتی بر انتقال فناوری دارد. بر اساس نتایج به دست آمده، پیشنهاد کاربردی پژوهش حاضر این است که یک برنامه ملی توسعه مهارت های فناورانه برای کشاورزان و کارشناسان با همکاری دولت، دانشگاه ها و بخش خصوصی طراحی و اجرا شود، برنامه ای که بتواند آموزش های مهارت محور در زمینه فناوری های ناب را به صورت مستمر و متناسب با نیازهای منطقه ای ارائه کند.