سید محمدحسن شفیعی

هر چند ماهیت نکاح به عنوان عقد مبتنی بر اعتقادات دینی در جوامع مختلف انسانی، تغییر چندانی نیافته، امّا به تبع تحولات شگرف فرهنگ و ارتباطات در فضای مجازی، از حیث شکل برقراری و نحوه إنشاء رابطه ی زوجیت، دستخوش تغییرات فراوانی گردیده است. از این رو فقها و حقوقدانان، ناگزیر از پرداختن به مطالبات فرهنگی برقراری رابطه ی زوجیت در بستر مبادلات الکترونیکی هستند. از این رو هدف از نگارش مقاله پیش رو با بهره گیری از روش توصیفی و تحلیلی؛ بررسی امکان انعقاد، تببین شیوه ها، ویژگی ها، شرایط، موانع و اعتبار انعقاد عقد نکاح در فضای مجازی می باشد. طبق یافته های پژوهش از نظر مقنن، ابراز اعلام اراده متعاقدین، طریقیت دارد. بنابراین اعلام اراده جهت انعقاد عقد نکاح در فضای مجازی امکان پذیر می باشد، چه صرف نظر از اینکه انعقاد عقد نکاح مستلزم استعمال لفظی است که صراحتاً دلالت بر رابطه ی زوجیت نماید، خصوصیت دیگری در عقد نکاح وجود ندارد، تا بتوان آن را از سایر قراردادهای الکترونیکی مشمول قانون تجارت الکترونیکی ایران جدا نمود. به ویژه آنکه در قانون مذکور، اولاً: موارد خارج از شمول احصاء گردیده و ثانیاً: قانون گذار در مقام بیان، نسبت به «عقد نکاح» سکوت اختیار کرده و سکوت قانون گذار در مقام بیان، قرینه ای بر قابلیت تسری مقررات قانون تجارت الکترونیکی ایران بر «عقد نکاح» علی الخصوص در مواردی که مقررات مذکور عمومیت دارند می باشد.