محیا رحیمی

ایل شاملو از جمله ایلاتی بود که در تاسیس و تداوم سلسله صفویه نقش موثری داشت. دو نفر از نخبگان ایل شاملو در دوره حکمرانی شاه صفی زینل خان شاملو سپسهالار ایران و حسن خان شاملو حاکم خراسان بودند. این دو نفر به سبب تسلط نظام قبیله ای در سیستم حکومت داری ایران، بسیاری از هم ولایتی های خود در ایل شاملو را بر کشیدند. یافته های پژوهش نشان می دهد که با وجود تضعیف نظام قبیله ای قزلباش توسط شاه عباس اول (996-1038ق)، به محض قدرت یافتن گروهی از ایلات، آن ها در راستای بسط قدرت خویش اقدام به ایجاد شبکه ای از وفاداران قبیله ای خود می کردند. این ویژگی را می توان در دوره قدرت یابی زینل خان شاملو به صورت پررنگ و در دوره حسن خان شاملو با شیب ملایم تری مشاهده نمود. همچنین یافته ها نشان می دهد هر زمان نخبگان ایلی منافع قبیله ای را رها کرده و منافع ملی را در عملکرد و اقدامات خود در اولویت قرار می دادند، به مراتب کارایی بیشتری داشته و برای کشور نیز سودمند بودند. روش تحقیق در این مقاله، توصیفی- تحلیلی و جمع آوری اطلاعات به شیوه کتابخانه ای انجام شده است.