محمد نگارشی

فضای مجازی به دلیل ویژگی های بی مرز، سرعت انتقال بالا و پیچیدگی های ناشی از تغییرات فناوری های دیجیتال، به بستر پرچالشی برای جرائم سایبری و تخلفات مربوط به فعالیت های اقتصادی تبدیل شده است شرکت ها به عنوان نهادهای اقتصادی بزرگ و بازیگران اصلی در ارائه خدمات و محصولات دیجیتال، در معرض چالش های جدید مسئولیت کیفری قرار دارند؛ جرائمی چون سرقت داده ها، نقض حریم خصوصی، انتشار اطلاعات نادرست و کلاهبرداری های آنلاین، زمینه تحمیل مسئولیت کیفری بر نهادهای حقوقی شرکت ها را فراهم ساخته است در این مقاله، ابتدا به ارائه مروری جامع بر مبانی حقوقی مسئولیت کیفری در نظام های سنتی پرداخته و عدم انطباق این اصول با واقعیت های فضای مجازی بررسی می شود (علی اکبری، 1399، ص 80) سپس با مراجعه به تجربیات موفق کشورهایی نظیر فرانسه و مجموعه قوانین بین المللی مانند GDPR، مشکلات و کاستی ها در تعریف دقیق مسئولیت کیفری شرکت ها تشریح می گردد از سوی دیگر، ضرورت تدوین چارچوب های جدید که شامل مسئولیت قانونی، مسئولیت اجتماعی و اخلاقی شرکت ها باشد، مورد بحث قرار می گیرد (حسینی، 1401، ص 44؛ محمدی، 1398، ص 60) در پایان، پیشنهاداتی جهت اصلاح قوانین موجود و تدوین مقررات جامع جهت پاسخگویی در برابر جرائم سایبری ارائه می شود این مقاله با استفاده از ارجاعات دقیق درون متنی و بهره گیری از منابع به روز داخلی و خارجی، راهکارهای عملی در راستای ایجاد فضای امن تر دیجیتال و افزایش شفافیت در فعالیت های شرکت ها را ارائه می کند.