صمد فضلی

مقدمه: چرخه معیوب فقر و معلولیت یکی از موانع مشارکت اجتماعی تمام عیار و تلفیق اجتماعی افرادی است که دارای معلولیت هستند. برای غلبه بر این چرخه توانمندسازی اقتصادی ضرورتی غیر قابل انکار است. پژوهش حاضر با هدف تبیین مؤلفه های توانمندسازی اقتصادی افراد دارای معلولیت انجام شد. روش: این مطالعه در دو مرحله انجام شد. در مرحله اول با مرور منابع مواردی که به عنوان عامل مرتبط و یا مؤلفه توانمندسازی اقتصادی نام برده شده بود گردآوری شدند. در مرحله دوم از چهارده نفر از خبرگان مدیریت، توانبخشی، توانمندسازی افراد دارای معلولیت که برای عضویت در تیم دلفی رضایت خود را اعلام کردند، خواسته شد نظر خود را درباره اهمیت هر یک از عوامل مذکور بیان نموده و اگر عوامل دیگری را در توانمندسازی اقتصادی افراد دارای معلولیت موثر می شناسند نام ببرند. با استفاده از شیوه دلفی با تحلیل فازی، طی سه دور دلفی عواملی که در توانمندسازی اقتصادی افراد دارای معلولیت نقش دارند شناسائی شده بر اساس اهمیت رتبه بندی شده در قالب مولفه ها و محورهایی سازماندهی شدند. یافته ها: در مجموع 48 عامل مرتبط برای توانمندسازی اقتصادی افراد دارای معلولیت شناسایی و در 12 مولفه و 3 محور «فرد دارای معلولیت»، « بافتار و محیط توانمندساز» و «پی آمدهای اقتصادی» سازماندهی شدند. در محور فرد دارای معلولیت، مولفه های «سلامت»، «دانش»، «مهارت»، «نگرش» و «استعداد» جای گرفتند، محور بافتار و محیط توانمندساز مولفه های «محیط فیزیکی»، «محیط اجتماعی»، «محیط شغلی» و «منابع در دسترس» را شامل شد و محور پیامدها مولفه های «اشتغال»، «پیامدهای اجتماعی» و «پیامدهای اقتصادی» را در خود جای داد. بحث: توانمندسازی اقتصادی افراد دارای معلولیت فرآیندی است که طی آن سه محور «فرد دارای معلولیت»، «محیط توانمندساز» و «پیامدها ی اقتصادی» به گونه ای ارتقاء می یابد که توانمندی اقتصادی حاصل شده و افراد دارای معلولیت قادر می شوند در چرخه اقتصادی جامعه خود نقش پررنگ تری ایفاء نمایند.