امید حامدی

گرچه واقع گرایی یکی از مؤلفه های اصلی تفکر فلسفی پاتنم بوده است اما او در روال کار فلسفی خود انواع واقع گرایی را موردپذیرش و نقد قرار داده است و چرخش واقع گرایانه ی در تفکر او پر مشهود است. اما واقع گرایی پاتنم به دیدگاهی غیر هستی شناسانه و درعین حال شناخت گرایانه و در مواردی به پذیرش عینیتی بدون اعیان در باب خاصه ها و گزاره در اخلاق می انجامد. پاتنم اساساً رویکردی پراگماتیزمی دارد؛ از آن جا که همه ی علوم تأثیر عملی دارند و نگاه واقعگرایانه به آنها ضروری و مفید است و ما نمیتوانیم واقعیات این شاخههای دانش بشری را نادیده بگیریم، درنتیجه باید واقع گرایانه در مورد آن ها بیندیشیم. ما در این مقاله علاوه بر بسط این مدعا استدلال های پاتنم را در حوزه های ریاضیات و علم، ذهن و زبان تحلیل و گزارش می کنیم. به عبارتی به شرح و توصیف زمینه های فلسفی که پاتنم به آن پرداخته است، یعنی ایده هایی که به تعدیل و تغییرات گسترده در تفکر واقع گرایانه ی پاتنم منجر شده است، می پردازیم. بر همین مبنا مدعی است که پاتنم در فلسفه اخلاق از نوعی واقع گرایی اخلاقی درونی و به نوعی پراگماتیستی دفاع می کند.