بهزاد مرادی پور

استقامت از مفاهیم بنیادی قرآن است که دارای مفهومی چندبعدی است و نقش کلیدی در تثبیت ایمان، پایبندی به مسیر حق و مقابله با چالش ها دارد. هدف این تحقیق، ارائه یک الگوی ساختاریافته از مفهوم مقاومت در قرآن و شناسایی عناصر کلیدی آن است. این عناصر شامل شرایط علّی، شرایط مداخله گر، شرایط زمینه ای، راهبردها و پیامدها می شود. پژوهش به شیوه کیفی و با استفاده از روش داده بنیاد صورت پذیرفته و داده ها از متن قرآن استخراج گردیده اند. سوره های منتخب شامل توبه، هود، فصلت، احقاف، جن، یونس، تکویر و شوری هستند. نتایج پژوهش نشان می دهد عوامل علی شامل یقین به وعده های الهی، اعتماد به خدا در سختی ها، ذکر و یاد خدا، پایبندی به اصول اخلاقی و مقاومت در برابر وسوسه ها هستند. از سوی دیگر، ناامیدی، دل بستگی به دنیا، ضعف اراده و ترس از قدرت های ظالم، ازجمله عوامل مداخله گری هستند که می توانند مانع از استقامت شوند. همچنین، فقدان بصیرت در برابر فتنه ها و نداشتن آگاهی نسبت به تجارب گذشته، ازجمله شرایط زمینه ساز شکست مقاومت می باشند. در مقابل، راهبردهایی همچون ترویج عدالت اجتماعی، تقویت امنیت، مبارزه با ظلم، تحکیم ایمان و گسترش آگاهی، موجب افزایش استقامت می شوند. پیامدهای استقامت شامل رشد معنوی، دریافت یاری الهی، موفقیت اجتماعی و پاداش اخروی است.