محمدصادق آباده

هدف: با توجه به نقش و اهمیت صنعت بیمه در اقتصاد کشورها، در این مطالعه به طراحی مدل بلوغ تحول دیجیتال در صنعت بیمه ایران پرداخته شد. طراحی مدل بلوغ دیجیتال در صنعت بیمه با فراهم نمودن راهنمای جامع برای تقویت قابلیت ها، هدف-گذاری و تکرار موفقیت ها، نقشی حیاتی در استقرار موفقیت آمیز موضوعات کسب وکار و کاهش عدم قطعیت ها در این صنعت ایفا می کند. از طرف دیگر، در سال های اخیر تعداد تحقیقات حوزه تحول و بلوغ دیجیتال افزایش یافته است. لیکن، با توجه به نقش صنعت بیمه در توسعه یافتگی کشورها، متأسفانه در داخل کشور بویژه در صنعت بیمه، پژوهش های اندکی در خصوص طراحی مدل های بلوغ تحول دیجیتال در صنعت یاد شده صورت پذیریفته و لذا از این حیث نسبتاً جدید محسوب می شود.روش: تحقیق حاضر با توجه به ماهیت آن از حیث هدف، کاربردی- توسعه ای محسوب می شود. در این پژوهش ابتدا مقالات مرتبط با تحول و بلوغ دیجیتال در صنعت بیمه با استفاده از رویکرد مرور نظام مند پیشینه مورد مطالعه قرار گرفتند. در ادامه مقالات منتخب، با به کارگیری نظریه داده بنیاد (سه مرحله ای) کدگذاری شده و پس از برچسب زدن به داده ها و کدگذاری مفاهیم، تحلیل و طبقه بندی مفاهیم انجام شد. مرور نظام مند پیشینه، روشی برای شناسایی، ارزیابی و درک همه پژوهش های مرتبط با یک سؤال پژوهش یا پدیده مورد علاقه است و به منظور خلاصه سازی شواهد موجود، تشخیص شکاف های پژوهش های فعلی و ارائه چارچوب نهایی استفاده می شود. مرور نظام مند پیشینه پژوهش حاضر از نوع مرور کیفی بود که در آن به جای داده های عددی که در مرور نظام مند عمومی و فراتحلیل موردبررسی قرار می گیرند، بر داده های متنی تمرکز دارد. مطابق با مدل ولفسوینکل و همکاران (2013) ، پنج مرحله تعریف (تعریف سؤالات پژوهش، تعریف معیارهای شمول، تعیین پایگاه داده های مناسب)، جستجو (جستجوی منابع شناسایی شده)، انتخاب (محدودسازی نمونه ها)، تجزیه وتحلیل (کدگذاری باز، محوری، انتخابی) و ارائه گزارش طی شد. همچنین به منظور افزایش اطمینان، جستجوی پیش رونده و عقب گرد انجام شد. در جستجوی عقب گرد، مراجع مقالات به دست آمده مورد بررسی قرار گرفتنه و در صورت تناسب و تکرار در منابع، به مقالات منتخب اضافه شدند. در جستجوی پیش رونده، منابعی که به مقالات کلیدی به دست آمده استناد کرده بودند، مورد جستجو قرار گرفتند. جهت انتخاب مناسب ترین و مهمترین مقالات، معیارهای شمول و عدم شمول براساس پژوهش عبدالمعبود و همکاران (2014) تعیین شد. با توجه به آمار موتورهای جستجوی پیشینه و تجربه های گزارش شده در مرورهای پیشین، از پایگاه داده های مقالات معتبر نظیر: اسکوپوس، اسپرینگر و ساینس دایرکت استفاده شد. با توجه به روند انتشار مقالات، جستجوی مقالات در دوره 2019 تا 2023 انجام شد. در اولین مرحله جستجو 101 مقاله بازیابی و با استفاده از روش های عقب گرد و پیش رونده به ترتیب 3 و 1 مقاله دیگر استخراج شدند. پس از اعمال معیارهای شمول و عدم شمول، در نهایت 29 مقاله انتخاب شدند. پس از جستجو و انتخاب مقالات منتخب، تحلیل آن ها به منظور استخراج ابعاد بلوغ دیجیتال در صنعت بیمه انجام شد. برای این منظور از نظریه داده بنیاد که یکی از روش های توصیه شده برای به کارگیری در مرحله تجزیه وتحلیل است (برتلسون و فردریکسون، ۲۰۱۸) استفاده شد.یافته ها: نتایج حاصل از کدگذاری باز منجر به شناسایی 140 مفهوم، 35 مقوله فرعی، 15 مقوله اصلی و 4 بعد (توانمندسازها، زمینه سازها، بازدارنده ها و دستاوردها) شد. در مرحله کدگذاری انتخابی براساس نتایج دو مرحله قبلی کدگذاری، چارچوب مدل یا ابرانگاره نهایی عرضه شد. براین اساس مدل نهایی بلوغ دیجیتال در صنعت بیمه ایران ارائه شد. پس از شناسایی عناصر مفهومی، نتایج فرآیند کدگذاری ها در قالب بررسی توافق دو کدگذار بر مبنای ضریب کاپا مورد ارزیابی قرار گرفت. با توجه به این که سطح معنی داری برای ضریب کاپا کوچکتر از 05/0 بود، نتیجه گرفته شد که یافته های کدگذاری از پایایی کافی برخوردار بوده و مدل ارائه شده بلوغ تحول دیجیتال در صنعت بیمه ایران قابل اتکا است.نتیجه گیری: به طور کلی مدل بلوغ دیجیتال طراحی شده، تجهیز صنعت بیمه به توانمندسازهای دیجیتال از جمله: حکمرانی و رهبری، استراتژی، فرهنگ و مهارت، فناوری، نوآوری و منابع دیجیتال را شرط دستیابی به دستاورهایی نظیر: کسب و کار اکوسیستم، فرآیند، تجربه دیجیتال مشتری و تجربه دیجیتال سازمان می داند. همچنین، مدیریت سرمایه انسانی، منابع کسب وکار و اکوسیستم دیجیتال می توانند زمینه ساز تبدیل توانمندسازهای دیجیتال به دستاوردهای دیجیتال بوده و عواملی نظیر: مقاومت سازمانی و موانع تحول، به عنوان بازدارنده های تبدیل توانمندسازهای دیجیتال به دستاوردهای دیجیتال عمل کنند.