علی فداییان

از جمله آیات مربوط به جهاد که بسیار موردتوجه اندیشمندان مذاهب اسلامی، به خصوص گروه های سلفی جهادی واقع شده، آیه پنجم سوره توبه است که نزد برخی به آیه سیف شهرت یافته است. محمد عبدالسلام فرج، رهبر گروه «الجهاد» که از اولین گروه های سلفی جهادی است دررابطه با این آیه می گوید: تمام آیات مربوط به صفح و گذشت و صبر در برابر کفار با آیه سیف نسخ شده و تنها راه انتشار اسلام، مقابله با کفار و قتال است و اگر کسی این آیه را، ناسخ آیات صفح نداند، به نفی و تعطیل جهاد قائل گشته است. پژوهش پیش رو با روش توصیفی تحلیلی به بررسی دیدگاه عبدالسلام فرج دررابطه با آیه مذکور پرداخته است. از جمله نتایج به دست آمده این بود که هیچ کدام از دیدگاه های عبدالسلام فرج دررابطه با آیه سیف صحیح نیست، چراکه ادعای ناسخ بودن آیه سیف، علاوه بر مخالفت با معنا و قواعد نسخ، برخلاف زعم عبدالسلام فرج مخالفین زیادی از میان اندیشمندان مذاهب اسلامی دارد و نیز با رد ناسخ بودن آیه، ادعای انحصار راه مقابله با کفار در قتال باتکیه بر آیه مذکور نیز جایگاهی نخواهد داشت. همچنین قائل شدن به ناسخ نبودن آیه سیف هیچ ملازمه ای با نفی و تعطیل جهاد ندارد؛ بلکه نوع جهاد باتوجه به شرایط، متفاوت می شود.