شناسایی و اولویت بندی تلنگرهای موثر در پذیرش اجتماعی برق سبز: یک مطالعه دلفی فازی(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
مهندسی سیستم و بهره وری سال ۵ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۴ (پیاپی ۱۷)
149 - 167
حوزههای تخصصی:
پژوهش حاضر به تحلیل و تعیین اولویت عوامل مؤثر بر پذیرش اجتماعی انرژی های سبز در ایران می پردازد. با توجه به اهمیت انرژی های تجدیدپذیر در کاهش آلودگی های زیست محیطی و محدودیت منابع فسیلی، بررسی عواملی که بر پذیرش این انرژی ها تأثیر می گذارند، اهمیت بیشتری یافته است. تحقیق به صورت ترکیبی از روش های کیفی و کمی در دو مرحله انجام شده است. در مرحله نخست، با مرور جامع منابع علمی، ۱۲۹ مقاله از پایگاه داده معتبر موردبررسی قرار گرفت و درنهایت ۴۸ مقاله مرتبط انتخاب و ۱۵ نوع تلنگر شناسایی شد. در مرحله دوم، با استفاده از روش دلفی فازی و همکاری ۱۷ متخصص در زمینه های انرژی، اقتصاد رفتاری، روانشناسی اجتماعی، مدیریت انرژی و بازاریابی اجتماعی، تلنگرهای شناسایی شده بر اساس سه معیار اثرگذاری، قابلیت اجرا و پذیرش اجتماعی در ایران اولویت بندی شدند. نتایج نشان داد که تلنگرهای اطلاعاتی، گزینه های پیش فرض سبز، برچسب گذاری بصری، بازخورد مصرف انرژی، هنجارهای اجتماعی و مشوق های مالی با طراحی مناسب بالاترین رتبه را کسب کردند. همچنین، متخصصان چهار تلنگر جدید شامل تلنگرهای بومی-فرهنگی، تلنگرهای مذهبی-اخلاقی، تلنگرهای آموزشی خانواده و تلنگرهای مبتنی بر تأثیرگذاران را معرفی کردند. این یافته ها می تواند راهنمایی برای سیاست گذاران و برنامه ریزان جهت ترویج انرژی های تجدیدپذیر فراهم آورد و بستر مناسبی برای پذیرش اجتماعی این انرژی ها در جامعه ایران ایجاد کند.