مجتبی قلی پور دمیه

نقش صندوق های ثروت ملی در توسعه اقتصادی و رشد همه جانبه کشورها به گونه ای است که امروزه موفق ترین کشورها ازنظر توسعه و رشد، بزرگ ترین صندوق های ثروت ملی را دارند. این مطالعه با هدف سنجش و بهبود ریسک پذیری صندوق توسعه ملی در حوزه سرمایه گذاری (مشارکت غیر مداخله ای) در ابعاد: سلامت مالی (ریسک اهرمی و ریسک پرتفوی)، کیفیت تسهیلات دهی (ریسک اعتباری)، و عملکرد نسبی ریسک-بازده صندوق با استفاده از معیارهای: Z-Score، NPL، نسبت شارپ و یک معیار ترکیبی سنجش ریسک پذیری (RT) سنجش و بهبود داده شده است. یافته ها با داده های صورت های مالی سالانه صندوق (از ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۱) و پردازش آن در کتابخانه cvxpy و scipy در پایتون نشان می دهد مقدار Z-Score از 40/1 در سال 1390 به 39/1 در سال 1401 کاهش یافته که حاکی از کاهش ثبات مالی صندوق است، درحالی که NPL در دوره مشابه از 29% به 20% بهبودیافته است. عملکرد نسبی بازده-ریسک صندوق از 77/1 در سال ۱۳۹۰ به 69/1- در سال ۱۴۰۱ رسیده، که نشان دهنده ضرورت بازنگری در تخصیص منابع به پروژه های پرریسک است. VaR از 3/2 در سال 1390 به 16/2 در سال 1401 کاهش یافته است. میزان RT صندوق از 62/0 در سال 1390 به 76/0 در سال 1400 افزایش داشته و در سال 1401 تا 49/0 کاهش یافته است. همچنین، پیش بینی بهبود ریسک پذیری صندوق توسط مدل ARIMA در افق زمانی کوتاه مدت تا بلندمدت (تا سال 1410) انجام شد.