مریم کاوئی

رانندگی یک فعالیت روزمره پیچیده است که نیازمند پردازش اطلاعات و تصمیم گیری های سریع است. این فرایند، به علت احتمال وقوع خطای انسانی، می تواند منبعی خطرناک و پرمخاطره باشد. تحقیقات نشان می دهند که عامل انسانی، به عنوان مهم ترین و پیچیده ترین مؤلفه در مثلث ایمنی رانندگی (وسیله نقلیه-محیط-راننده)، تأثیر قابل توجهی بر رفتار رانندگی دارد. این مطالعه به تحلیل عوامل مؤثر بر برانگیختگی احساسات منفی و رفتار رانندگی پرداخته است. رانندگی می تواند احساسات منفی مانند عصبانیت و استرس را ایجاد کند که هم سلامت روانی افراد و هم ایمنی جاده ها را به خطر می اندازد. تحقیق حاضر با استفاده از پرسشنامهٔ استاندارد رفتار رانندگی منچستر و پرسشنامه طراحی شده بر اساس ادبیات موضوع و داده های جمع آوری شده از ۴۳۶ دانشجوی دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، به بررسی عوامل مؤثر بر رفتار رانندگی پرداخته است. تحلیل داده ها با روش مدل سازی معادلات ساختاری و تکنیک حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) انجام شده است. عواملی مانند سن، جنسیت، تجربه رانندگی، ویژگی های شخصیتی و شرایط محیطی نظیر آب وهوا، روشنایی و زمان روز، نقش کلیدی در برانگیختگی احساسات منفی و شکل گیری رفتار رانندگی دارند. نتایج پژوهش نشان داد که مدل ارائه شده از اعتبار و پایایی بالایی برخوردار بوده و مقدار آلفای کرونباخ بالاتر از 7/0 تأیید شد. همچنین متغیرهای پیش بینی کننده مستقل بوده و هم پوشانی ندارند. تمام ۱۱ فرضیه مطرح شده پذیرفته شدند و مقدار Q 2 نشان دهنده قدرت پیش بینی مدل است. این تحقیق، با ارائه بینش های کلیدی درباره رفتار رانندگی، زمینه ای ارزشمند برای پژوهش های آتی فراهم کرده است و می تواند در کاهش خطرات رانندگی و بهبود ایمنی جاده ها مؤثر باشد.