امین الدین شهیدیان

1. مقدمه و هدف کارکردهای پولی و داراییِ رمز ارزها و نحوه اثرگذاری هر یک بر بازار پول و بازار مالی، همراه با فرصت ها و تهدیدهای ناشی از آن ها در سطوح ملی و بین المللی، از مهم ترین مسائل حکمرانی در حوزه رمز ارزها به شمار می آید. هدف این پژوهش، تبیین فقهی و اقتصادی انتشار رمز ارزها خارج از حاکمیت، با تأکید بر تمایز میان کارکرد پولی و دارایی آن ها و پیامدهای سیاست گذاری مترتب بر این تمایز است. 2. مواد و روش ها پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای انجام شده است. در این راستا، ضمن بررسی مبانی فقهی و اقتصادی مرتبط با پول و دارایی، رفتارهای قیمتی و حجمی رمز ارزهای مهم تحلیل شده و مقررات کشورهای دارای رویکرد مساعد و تأییدی نسبت به بازار رمز ارزها مورد توجه قرار گرفته است. 3. یافته های تحقیق یافته ها نشان می دهد در رمز ارزهای دارای ارزش ذاتی و رمز ارزهای با پشتوانه ارزهای فیات، صحت سنجی ادعای پشتوانه موضوعیت دارد و نوع نهاد ناظر نقش تعیین کننده ای ایفا نمی کند. همچنین رمز ارزهایی که دارای کارکرد غیرپولی متقن هستند، از شمول بحث انتشار پول خارج بوده و باید در قالب دارایی تحلیل شوند. به جز معدودی از رمز ارزها، مانند تتر، که توانسته اند نقش ابزار مبادله و پول را در بازار رمز ارز ایفا کنند، سایر رمز ارزها اثرگذاری معناداری بر نظام پولی ملی و بین المللی ندارند؛ ازاین رو، رویکرد غالب کشورهای توسعه یافته نسبت به آن ها، رویکرد دارایی محور است. 4. بحث و نتیجه گیری بر اساس نتایج پژوهش، سیاست گذاری در حوزه انتشار، مبادله و معاملات رمز ارزها باید عمدتاً معطوف به مقررات گذاری در بازار مالی باشد، نه بازار پول. بااین حال، در کشورهایی که با تحریم ها، مخاصمات یا التهابات ارزی مواجه اند، ملاحظات مربوط به بازار ارز نیز می تواند به عنوان حوزه ای مکمل در تنظیم گری رمز ارزها مدنظر قرار گیرد.