حسین ملایی مرقی

همسانی برخی موضوعات باعث می شود دو طرفِ دعوی، با یک شبهه مواجه شده و در مقام نقد، پاسخ ها نقضی باشد نه حلی؛ اما گاه غفلت می شود که موضوعات همانندنما، دارای جهات مختلفی اند که بدون لحاظ آن ها نمی توان به ایراد شبهه یا پاسخ به آن پرداخت. جواز استفاده از ادرار شتر در متون اسلامی و استفاده از ادرار گاو در متون زرتشتی از این موضوعات است.از ایرادات مسلمانان بر زرتشتیان، استفاده از ادرار گاو در آیین های تطهیری است. این ایراد علاوه بر پاسخ های حلی زرتشتیان، با پاسخ نقضیِ استفاده مسلمانان از ادرار شتر مواجه شده است. پژوهش حاضر، با توجه به ابعاد مختلف، فرق ها و مبانی طرفین، به موضوع پرداخته است. به نظر می رسد با توجه به ابعاد مختلف قضیه و تفاوت نوع مواجهه متون اسلامی و زرتشتی با موضوع، استفاده از ادرار شتر در متون اسلامی با استفاده از ادرار گاو در متون زرتشتی قابل مقایسه نیست و نمی توان در این زمینه از پاسخ نقضی استفاده کرد.